Basit fiil , yapım eki almamış, kök durumundaki fiillerdir. Çekim eki alabilirler çünkü çekim ekleri sözcüğün anlamını veya yapısını değiştirmez
Yapısı bakımında fiil ifadesi, muhtemelen "yapılarına göre fiiller" anlamına gelmektedir. Fiiller, yapılarına göre üç grupta incelenir:
Basit fiil olan cümleleri bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Fiilin kökünü bulma. 2. Ekleri kontrol etme. 3. Yapım eklerini ayırma. Örnek basit fiil cümleleri: Ali kitap okur. Ayşe yemek yapar. Ahmet okula gider. Elif müzik dinler. Mehmet top oynar. Zeynep resim çizer. Canan koşar. Hasan su içer. Ece ders çalışır. Fatma uyur.
Etken fiil ve geçişli fiil aynı değildir. Etken fiil, yüklemi durumundaki fiilin bildirdiği işi, öznenin kendisi yaptığı zaman kullanılan fiildir. Geçişli fiil ise nesne alabilen fiillerdir. Bir fiil, hem etken hem de geçişli olabilir.
Evet, "etmek" ve "olmak" Türkçede yardımcı fiillerdir. Yardımcı fiiller, isim soylu sözcüklerin ve bazen de fiilimsilerin ardından gelerek bileşik fiil oluşturan sözcüklerdir.
Fiilimsiler ve fiiller arasındaki temel farklar şunlardır: Fiiller, cümlede yüklem olarak görev yapar ve kip ve kişi ekleri alarak çekimlenebilir. Fiilimsiler, fiillere getirilen eklerle oluşturulur ve fiillerin isim, sıfat veya zarf şeklini yapar. Fiilimsiler, fiil anlamı devam ettiği için olumsuz yapılabilir, ancak fiilden isim olan kelimelerin olumsuzu yapılamaz. Fiilimsiler, kip eki alamazken, fiiller alabilir.
Basit fiillere örnek cümleler: Emir kipli basit fiiller: Elindeki işi bırak ve hemen buraya gel!. Kardeşine ödevlerinde yardımcı ol!. Bir daha sakın benimle yüksek sesle konuşma. Geniş zamanlı basit fiiller: Yılın bu zamanları hep yağmur yağar. Sabah aç karnına kahve içersen miden rahatsızlanır. Kitap okumak hafızayı güçlendirir ve analitik düşünmeyi sağlar. Duyulan geçmiş zamanlı basit fiiller: Bugün saat ikideki toplantı yarına ertelenmiş. Geçerken bize de iki dakika uğrayacakmış. Hafta sonu berbat geçmiş. Görülen geçmiş zamanlı basit fiiller: Hava günlük güneşlikken birden yağmur bastırdı. Çocukluğumdan beri hep pilot olmak istedim. Yoğun kar yağışı nedeniyle okullar iki günlüğüne tatil edildi.
Fiilden fiil yapım ekleri, fiil kök veya gövdelerine gelerek yeni fiiller türeten eklerdir. Bazı fiilden fiil yapım ekleri ve örnekleri: -t-: "yürü-t-, acı-t-, ak-ı-t-, oku-t-, anla-t-, ağla-t-, ara-t-, kızar-t-"; -ş-: "döv-ü-ş-, at-ı-ş-, tart-ı-ş-, gör-ü-ş-, uç-u-ş-, bekle-ş-, it-i-ş-, selâmla-ş-"; -dır-/-dir-: "yaz-dır-, sor-dur-, aç-tır-, çiz-dir-, sök-tür-, as-tır-, koş-tur-"; -r-: "çık-a-r-, kop-a-r-, kaç-ı-r-, uç-u-r-, bat-ı-r-, düş-ü-r-, iç-i-r-"; -ele: "kov-ala-, it-ele-, silk-ele-, dur-ala-, tep-ele-".
Fiiller, çeşitli şekillerde sınıflandırılabilir: Anlamlarına göre: İş (kılış) fiilleri: Nesne alan, genellikle "neyi" veya "kimi" sorularına cevap veren fiillerdir. Oluş fiilleri: İsteğimiz dışında gerçekleşen durumları ifade eder, nesne almazlar ve süreçle ilişkilidirler. Durum fiilleri: Durağanlığı veya hareketsizliği ifade eder, genellikle nesne almazlar ve öznenin kendi isteğiyle gerçekleşir. Yapısına göre: Basit fiiller: Kök hâlindeki fiillerdir. Türemiş fiiller: Bir kökten yapım ekleri ile üretilmiş, gövde hâlindeki fiillerdir. Bileşik fiiller: Birden fazla kelimenin yeni bir fiil yapmak üzere bir araya gelmesiyle oluşmuş fiillerdir. Diğer türler: Geçişli ve geçişsiz fiiller: Geçişli fiiller doğrudan bir nesneye ihtiyaç duyarken, geçişsiz fiiller ihtiyaç duymaz. Düzenli ve düzensiz fiiller: Düzenli fiiller belirli bir kalıba uyarken, düzensiz fiiller standart bir kalıba uymaz.
Blog
Birleşik kelime örnekleri test çöz?
Big ve large farkı nedir?
Beti beniz atmak ne demek örnek?
Baldırın diğer adı nedir?
Bina kullanım sınıfı nasıl belirlenir?
Beşinci boyutta neler olur?
Bir Güney Avrupa ülkesi dili nedir?
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına n..
Bolluğun eş ve zıt anlamı nedir?
Birleşik fiiller nelerdir?
Baba yerine ne kullanılır ingilizce?
Bafra'da hangi haber kanalı var?
Bir şeyin köşe taşı olmak ne demek?
Birine emir verirken nasıl konuşulur?
Ağzına bal çalmak ne anlama gelir?
Bildirme kipi ve bildirme eki aynı şey mi?
B harfi ile biten kaç kelime var?
Aşko kuşko ne anlama gelir?
Bacı abla ne demek?
Before ne anlama gelir?
Basit fiil ve yapısı bakımında fiil nedir?
Bihaber olmak neden kullanılır?
Ağzını açmamak deyimi nasıl kullanılır?
Aşağı ve yukarı zıt mı?
Bağlaç ve zarf nasıl ayırt edilir?
Bodrum ve 2.bodrum farkı nedir?
Birleşik ve türemiş kelimeler arasındaki fark nedir?
Bio ve biyografi aynı şey mi?
B1 İngilizce hangi seviye cümleler?
Başetme yöntemi nasıl yazılır?
Bir gazetede en önemli haber nerede yer alır?
Birini sürekli rüyada görmek o kişinin sizi özlediği anlamına gelir mi?..
Bakır sülfate hangi bitkilerde kullanılır?
Birini gözden çıkarmak deyimi nasıl kullanılır?
Be going to ile cümle nasıl kurulur?
Babaanne kime denir?
Basit türemiş ve birleşik kelimelere örnek şiir?
Bordo ve komando aynı mı?
Başının üstüne koymak ne anlama gelir?
B2 ve C1 seviyesi arasındaki fark nedir?