Birleşik cümle ve bileşik cümle arasındaki fark şu şekilde açıklanabilir:
Dolayısıyla, tüm bileşik cümleler birleşik cümledir, ancak tüm birleşik cümleler bileşik cümle değildir.
Yapıca birleşik cümle, en az iki yargı bildiren ve bir temel cümle ile onun anlamını tamamlayan en az bir yan cümlecikten meydana gelen cümlelerdir. Örnekler: Girişik birleşik cümle: "Yağmurun iki saat boyunca aralıksız yağması İstanbul trafiğini felç etti". Şartlı birleşik cümle: "Babam bu yaptığını duyarsa sana çok kızar". Ki'li birleşik cümle: "Biz de sandık ki bir daha buralara uğramayacak". İki fiilden oluşan birleşik cümle: "Bugün tüm odaları süpürdüm ve çamaşırları yıkadım".
Birleşik cümle, içinde esas yargının bulunduğu bir temel cümle ile onu anlam ve görev bakımından tamamlayan bir veya birden fazla yan cümleden oluşan cümledir. Birleşik cümle türleri: Şartlı birleşik cümle: Yan cümle, temel cümleye şart anlamı katar ve "-se, -sa" ekiyle oluşturulur. Ki'li birleşik cümle: Yan cümle, "ki" bağlacı ile temel cümleye bağlanır. İç içe birleşik cümle: Yardımcı cümle, ana cümlenin öğelerinden birini meydana getirir ve kendine ait bir yüklemi vardır. Girişik birleşik cümle: Yan cümle, fiilimsilerle oluşturulur.
Bileşik, iki veya daha fazla farklı kimyasal elementin bir araya gelip bağ kurmasıyla ortaya çıkan yapıdır. Bileşiklerin bazı özellikleri: Bileşiklerin en küçük yapı taşı moleküllerdir. Bileşikler saf maddelerdir. Bileşikler formüllerle gösterilirler. Bileşikler fiziksel yollarla bileşenlerine ayrılmazlar, sadece kimyasal yollarla ayrılabilirler. Bileşikler, kendisini oluşturan elementlerin özelliklerini göstermezler. Bazı bileşik örnekleri: Su (H2O); Karbondioksit (CO2); Sodyum klorür (NaCl); Amonyak (NH3); Metan (CH4). Bileşikler, içerdikleri bağ türlerine göre kovalent bağlı bileşikler ve iyonik bağlı bileşikler olarak, ayrıca içerdikleri element türlerine göre metal-ametal bileşikleri, metal-kök bileşikleri ve ametal-ametal bileşikleri olarak sınıflandırılır.
Basit cümle, tek yargı bildiren, tek yüklemden oluşan cümledir. Birleşik cümle ise bir temel cümle ile onun anlamını tamamlayan en az bir yan cümlecikten meydana gelen cümledir. Bazı birleşik cümle türleri: Girişik birleşik cümle: Yan cümlecik, temel cümleciğin herhangi bir öğesi olabildiği gibi, bir öğenin parçası da olabilir. Şartlı birleşik cümle: Yan cümlecik, temel cümleye "-sa, -se" şart kipiyle bağlanır. İç içe birleşik cümle: Temel cümlenin içine başka bir cümle girer. İlgi cümlesi (ki’li birleşik cümle): Yan cümlecik, temel cümleye "ki" bağlacı ile bağlanır.
Türemiş ve birleşik cümle kavramları, dilbilgisinde sözcüklerin yapısı bağlamında ele alınır. Türemiş sözcük: Kök ya da gövdelere yapım eki getirilerek oluşturulan yeni sözcüklerdir. Birleşik sözcük: Yeni bir kavramı karşılamak üzere, birden fazla sözcüğün bir araya gelip kaynaşmasıyla oluşan sözcüklerdir. Cümle bağlamında türemiş ve birleşik cümle tanımları bulunamamıştır. Daha fazla bilgi için aşağıdaki kaynaklar incelenebilir: dilbilgisi.net; turkedebiyati.org; youtube.com.
Girişik ve iç içe birleşik cümle arasındaki temel fark, yan cümlenin temel cümleye bağlanma şeklidir. Girişik birleşik cümlede, yan cümlecik, temel cümlenin bir öğesi olarak yer alır ve genellikle fiilimsilerle veya çekimli fiillerle bağlanır. İç içe birleşik cümlede ise, bir temel cümle içinde başka bir birleşik cümle bulunur ve bu iç cümle, ana cümlenin bir öğesi olarak yer alır. Özetle: - Girişik: Yan cümlecik, temel cümlenin öğesidir. - İç içe: Temel cümle içinde başka bir cümle bulunur.
Birleşik cümlelerde yan cümle bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Cümlenin başına bakmak. 2. Cümlenin öğelerini belirlemek. 3. Yüklemi tespit etmek. 4. Bağlaçları incelemek. Örnek: "Erken gelirsen, parka gideriz" cümlesinde "erken gelirsen" kısmı şartlı yan cümledir. Yan cümlecik türleri: Dilek-şart kipi veya ek-fiilin şartı ile oluşturulanlar. Ki bağlacı ile oluşturulanlar. İç içe cümleler. Fiilimsiler ile oluşturulanlar.
Blog
Başak'ın yönetici gezegeni ve yükseleni nedir?
Binaenaleh hangi cümlelerde kullanılır?
Benzeri olmayan ne demek TDK?
Bir şeyi devretmek ne demek?
Bizim market part time kaç saat çalışır?
Bedbaht ve bedhah aynı mı?
Belirtili isim tamlaması örnekleri nelerdir?
Badireler ne demek?
Birini siper almak ne demek?
Ağızlık bulmaca ne demek?
Baba parası ile ilgili atasözleri nelerdir?
B ve G ne demek?
Beyazın zıttı ingilizce ne demek?
Bilakis ne anlama gelir?
Bilgi vermek ingilizce ne demek?
Basil hangi dilde fesleğen?
Be keen on düşkün olmak ne demek?
Birine sitem edince ne denir?
Balık ve Kova burcu arasında kalan 21-22 Şubat doğumlular hangi burç olur?..
Bezirhane ne demek?
Bebekler hangi yaşta kendi dilini konuşur?
Balık burcunda gezegen dizilimi ne anlama gelir?
Baby girl kime denir?
Book ve booklet arasındaki fark nedir?
B2 İngilizce kaç kitap okumalı?
Babın ne için kullanılır?
Beraber ne anlama gelir?
Aşiret soyadları nereden gelir?
Bir tür yapay mermer nedir?
Bahar ne anlama gelir?
Bayan hitap şekli mi?
Bandırma mı daha büyük Balıkesir mi?
Ağzı sıkı olmak ne demek?
Barış Alper ve Kerem Aktürkoğlu aynı boy mu?
Balık burcuna neden Pisces denir?
Başak burcuna hangi doğal taş iyi gelir?
Berzah âleminde kimler yaşar?
Başlıklarda noktalama işareti kullanılır mı?
Barbarın zıttı nedir?
Biçerdöver nasıl yazılır TDK?