Akarsuların biriktirme yapabilmesi için aşağıdaki koşulların sağlanması gerekir:
Bu faktörler, akarsuyun gücünün azaldığını gösterir ve biriktirme süreci başlar. Akarsu, önce iri malzemeleri, gücünün tamamen azaldığı yerde ise daha ince maddeleri biriktirir
Akarsu menderesleri, aşındırma ve biriktirme şekillerini şu şekilde oluşturur: Aşındırma: Yarma kenarı aşınımı: Menderesli akarsularda, dış kenara doğru daha fazla hız ve burgaçlılık nedeniyle aşınma meydana gelir. Asimetrik vadi: Akarsu, dirençli olan yerleri az, yumuşak olan yerleri daha çok aşındırarak vadi oluşturur. Biriktirme: Uç setleri: Menderesli akarsular, yarma kenarındaki aşınma ve diğer kenarındaki çökel birikmesiyle uç setleri oluşturur. Taşkın düzlüğü: Akarsular, taşkın dönemlerinde alüvyonları kenarlara yayar ve bu şekilde taşkın düzlükleri oluşur. Delta: Akarsuların denize döküldüğü yerlerde, taşınan malzemeler birikerek delta oluşturur.
Akarsuların aşındırma yaptığı yerler: Çentik vadi: Akarsuların hızlı aktığı eğimli alanlarda oluşur. Boğaz vadi: Kara ve deniz seviyelerindeki değişimlere bağlı olarak akarsular tarafından açılmış derin vadilerdir. Kanyon vadi: Tabakalı dirençlerin farklı olduğu yerlerde, genellikle eriyebilen kayaçların bulunduğu alanlarda oluşur. Asimetrik vadi: Akarsuların bir vadide dirençli yerleri az, yumuşak yerleri daha çok aşındırmasıyla oluşur. Dev kazanları: Akarsuların şelaleler oluşturarak aktığı yerlerdeki aşındırma sonucu oluşur. Akarsuların biriktirme yaptığı yerler: Delta: Akarsuların taşıdıkları malzemeleri deniz kıyısında biriktirmesiyle oluşur. Birikinti yelpazesi ve konisi: Eğimin azaldığı yerlerde akarsuların taşıdıklarını biriktirmesiyle oluşur. Dağ eteği ovası: Birikinti konilerinin birleşmesiyle oluşur. Taban seviyesi ovası: Akarsuların taşıdıkları alüvyonları biriktirmesiyle oluşan alçak kıyı düzlükleridir. Irmak adası: Akarsuların yatak eğiminin azaldığı yerlerde taşıdıklarını biriktirmesiyle oluşur.
Akarsuların oluşturduğu birikim şekillerinden bazıları şunlardır: Birikinti yelpazesi (konisi). Dağ eteği ovası. Dağ içi ovası. Taban seviyesi ovası. Irmak adası. Delta.
Akarsu rejimi, bir akarsuyun yıl içinde taşıdığı su miktarındaki değişimleri ifade eder. Akarsu rejiminin bazı özellikleri: Düzenli rejim: Akarsu akımının yıl içinde fazla değişmediği durumdur. Düzensiz rejim: Yağış rejiminin düzensiz olduğu Akdeniz, Muson, Savan ve Karasal iklim bölgelerinde görülür. Karma rejim: Farklı iklim bölgelerinden geçen akarsularda görülür. Sel tipi rejim: İlkbahar yağışları ve kar erimesi gibi dönemlerde bol su taşır, yaz aylarında ise suları azalır. İnsan etkisi: Barajlar, sulama kanalları, sanayi tesisleri ve şehirleşme akarsu rejimini değiştirebilir.
Akarsu vadileri, enine profillerine göre çeşitli tiplere ayrılır. İşte bazı akarsu vadisi tipleri ve özellikleri: Çentik Vadi: Akarsuyun kaynak kısımlarındaki yüksek dağlık alanlarda oluşur. Boğaz Vadi: Akarsuyun bir dağı diklemesine yarıp, kenarları oldukça dik vadiler oluşturmasıdır. Asimetrik Vadi: Vadinin yamaçlarını oluşturan kayaçlar arasında direnç farklılığı olması durumunda oluşur. Kanyon Vadi: Akarsuların vadinin yan yamaçlarını aşındırmaya gerek kalmadığı, derine aşındırmanın kolay olduğu alanlarda gelişir. Tabanlı Vadi: Akarsu yatağındaki eğimin azaldığı alanlarda, akarsuyun taşıma kapasitesi azalır ve alüvyonları yatağında biriktirerek bir taban oluşturur. Kör Vadi: Genellikle karstik alanlarda akarsu yeraltına sızar ve yeraltı akarsuyu olarak akışına devam eder. Buzul Vadileri: Tekne (U) Vadi: Dağların yüksek kısımlarında oluşup, vadi buzulları tarafından oluşturulur. Asılı Vadi: Bir vadi buzuluna katılan yan kollar yataklarını buzul vadisinin deliğine kadar aşındıramaz. Ayrıca, akarsuyun yatak eğiminin azalmasına bağlı olarak oluşan yatık yamaçlı vadiler ve geniş (alüvyal) tabanlı vadiler de bulunur.
Akarsuların aşındırma şekilleri şunlardır: Kimyasal aşındırma. Mekanik aşındırma. Mekanik aşındırmanın türleri: Hidrolik aşındırma. Korazyon (Abrazyon). Atrisyon. Korozyon. Bazı akarsu aşındırma şekilleri: Çentik vadi. Kanyon vadi. Dev kazanı.
Akarsu aşındırma ve biriktirme şekilleri iki ana gruba ayrılır: 1. Akarsu Aşındırma Şekilleri: Vadi Tipleri: Çentik vadi, dar ve derin vadi (kanyon), geniş ve tabanı düz vadi (menderesli vadi). Diğer Aşındırma Şekilleri: Dev kazanları, peri bacaları, yardang, tafoni. 2. Akarsu Biriktirme Şekilleri: Birikinti Konisi ve Yelpazesi: Dağ yamaçlarından inen akarsuların taşıdıklarını biriktirmesiyle oluşur. Dağ Eteği ve İçi Ovaları: Birikinti konilerinin birleşmesiyle meydana gelir. Taban (Kaide) Seviyesi Ovası: Akarsuların denize yaklaştığı yerde taşıdıkları alüvyonları biriktirmesiyle oluşur. Delta: Akarsuların taşıdıkları malzemeleri deniz kıyısında biriktirmesiyle oluşur. Irmak (Kum) Adası: Akarsu yatağında eğimin azaldığı ve yatak eğiminin değiştiği yerlerde oluşur.
Eğitim
Andımız okullarda ne zaman okunmaya başlandı?
Anaokulu kaç yaş için zorunlu?
Akarsuların biriktirme yapabilmesi için ne gerekir?
Ali Kuşçunun Riseletül fi'l Hey'et adlı eseri hangi bilim dalına aittir?..
Analitik Kimyanın Temel İlkeleri 1 cilt ne anlatıyor?
A notu için yüzde kaç gerekli?
Aksiyon potansiyeli nedir?
Afet ve felaket arasındaki fark nedir?
Ankara Yayıncılığın en zor denemesi hangisi?
912 sayısı yüzlüğe nasıl yuvarlanır?
Analitik kimya ve organik kimya alt dalları mıdır?
Adres değişikliği sonrası okul kaydı nasıl yapılır?
Akşam lisesi ile normal lise arasındaki fark nedir?
Amnion ve koryon nedir?
Alaşehir depremi kaç saniye sürdü?
Akarsu aşındırma ve biriktirme şekilleri çalışma kağıdı nasıl yapılır?..
Ahlak ve Yurttaşlık Eğitimi dersinde neler yapılır?
Altın dikdörtgenin özellikleri nelerdir?
Ahmet Taşağıl Kök Tengrinin Çocukları ne anlatıyor?
Analitik türleri nelerdir?
Amilaz ve lipaz enzimleri hangi sindirim yapar?
Alınan yol ve yer değiştirme aynı şey mi?
AB ve 0 grubu evlenebilir mi?
Analitik Geometri hangi sınıflara kadar?
Analitik geometri formülleri nereden gelir?
Ali Kuşçu'nun hayatı proje olarak nasıl hazırlanır?
95'in yüzde 20'si kaç?
AKÜ SBF hangi bölümler var?
Anadolu Tıp Fakültesi'nde hangi bölümler var?
Ana ideolojiler kaça ayrılır?
Abduksiyon ne demek?
Alexander graham bell neden sağırlara yardım etti?
Akademik kadro nasıl olunur?
Ankara Keçiören fay hattı nereden geçiyor?
Aktif matematik kaç günde biter?
Amerikyum ne işe yarar?
Anadolu Üniversitesi Fen Fakültesi hangi kampüste?
A0 boyutu kaç m2?
Akıl nedir, akıl türleri nelerdir?
Analist ve çözümleyici aynı mı?