Akli deliller , içerdikleri bilginin kaynağı ve kesinlik durumuna göre ikiye ayrılır:
Kaynağı Açısından :
Kesinlik Durumuna Göre :
Aklî delillerin alt türleri şunlardır:
Türk hukuk sisteminde kesin delil türleri şunlardır: Senet; Yemin; Kesin hüküm; Adli tıp raporları (belirli davalarda). Ayrıca, elektronik veriler de belirli koşullar altında kesin delil olarak kabul edilebilir. Kesin deliller, mahkemenin takdir yetkisini ortadan kaldırır ve bu delillerin varlığı halinde vakıa ispatlanmış kabul edilir.
Bir şeyin delil olarak kabul edilebilmesi için aşağıdaki özelliklere sahip olması gerekir: 1. Gerçekçi ve akılcı olması. 2. Hukuka uygun elde edilmiş olması. 3. İspat açısından önemli olması. 4. Müşterek olması.
Kesin delil ve yeterli delil arasındaki fark şu şekildedir: Kesin delil: Hâkimin takdir yetkisini ortadan kaldıran ve bağlayıcı olan delillerdir. Kesin deliller şunlardır: senet; yemin; kesin hüküm. Yeterli delil: Bir vakıayı ispat etmeye veya çürütmeye yeterli olan, ancak hâkimin takdir yetkisine bağlı olarak değerlendirilen delillerdir.
Delil, bir olayın veya durumun gerçekliğini kanıtlama amacı taşıyan her türlü bilgi veya nesnedir. Delil çeşitleri: Beyan delili: Sanık ve tanık beyanı ile sanık dışındaki tarafların beyanlarından oluşur. Belge delili: Yazılı belgeler, görüntü, ses veya şekil içeren belgeler (örneğin, sözleşmeler, e-postalar, video kayıtları). Belirti delili: Suçun ya da olayın kaydını tutan, olayı anlamada yardımcı olan ancak somut delil olmayan izlerden oluşur (örneğin, ayak izleri, kan izleri). Ayrıca, deliller somut ve soyut olarak da sınıflandırılabilir; somut deliller fiziksel varlığı olan delillerdir (örneğin, parmak izleri), soyut deliller ise ifadeler ve tanık beyanları gibi fiziksel bir varlık taşımayan ancak olayın gerçekliğini ortaya koyan unsurlardır.
Delil, farklı bağlamlarda çeşitli anlamlar taşır: Genel anlamı: Yol gösteren, kılavuz, alamet, rehber, işaret, iz gibi anlamlara gelir. Hukukta delil: Bir iddianın doğruluğunu veya yanlışlığını ispatlamak amacıyla kullanılan her türlü kanıt, bilgi ya da belge olarak tanımlanır. Kelam ve fıkıhta delil: Herhangi bir konuda gerçeğe veya kanıtlanması istenen hususa ulaştıran şey olarak tanımlanır. Kur'an'da delil: Bir ayette "kılavuz" anlamında kullanılır. Ayrıca, delil kelimesi, bilginin kaynağı bakımından aklî delil ve naklî delil şeklinde ikiye ayrılır.
Akli bilgi, insanın düşünme, akıl yürütme ve çıkarımda bulunmak suretiyle kendi aklıyla ürettiği bilgidir. Nakil bilgi ise, başka bir kaynaktan alınan haberler vasıtasıyla elde edilen bilgidir. Akli bilgi, bilginin kesinlik ifade edip etmemesine göre burhani bilgi ve hatabi bilgi olmak üzere ikiye ayrılır. İslam düşüncesinde akli ve nakli bilimler ayrımı, nakli bilimlerin hangi soruya cevap verdiğini bilmeden anlaşılamaz.
Eğitim
Akalar hangi uygarlığa aittir?
Akdeniz iklimi ve tundra iklimi arasındaki farklar nelerdir?
Akademisyen Yayınevi güvenilir mi?
Akdeniz Üni Diş Hekimliği kaç yıllık?
Anadolu'da kaç tane Selçuklu devleti vardı?
Ait baz tüm bileşiklerin tablosu nedir?
Akarsuların oluşturduğu yer şekilleri kaça ayrılır?
Akım ve dirençten gerilim nasıl bulunur?
Akışkanlık ve sıvı aynı şey mi?
Ankara Üniversitesinde hangi ilçeler var?
93 Harbi ve Berlin Antlaşması nedir?
Amino asit yapılı hormonlar hangileri?
Anormal ve anomali aynı şey mi?
Akışkanlarda kütle korunumu nasıl hesaplanır?
Akademi sok eğitimlere nasıl katılabilirim?
Anot ve katot hangisi artı?
Akli deliller kaça ayrılır?
Acil Yayınları deneme çözümleri ne zaman açıklanacak?
Alkali suyun pH'ı kaç olmalı?
Analitik ve sentetik geometri arasındaki fark nedir?
Akıl Oyunları kitabı ne anlatıyor?
Ametal ve hidrojen aynı grupta mı?
Anlama ve bilgi arasındaki fark nedir?
Anketör olmak için hangi bölüm okunmalı?
Albert camus neden denemeler yazdı?
Aker Kartal video ders notu ne iÅŸe yarar?
Ankara Üniversitesi İngiliz Dili ve edebiyatı iyi mi?
Adaptasyona neden olan faktörler nelerdir?
Amonyumlu fosfat gübre ne zaman atılır?
Akrep 40 dakikada kaç derece döner?
Anestezi okuyan biri ne kadar sürede doktor olur?
Anomik şiddet nedir?
Anatomik ne demek?
Anadolu'da Selçuklu'dan sonra kim geldi?
Alper gezeravcının uzayda yaptığı deneylerin sonuçları ne zaman açıklanacak..
Akciğerde gaz değişimini sağlayan hücreler nelerdir?
Anadolu Lisesi 10'dan meslek lisesine nakil olur mu?
Alanın SI birimi nedir?
Afet bilinci eğitimi nedir kısaca?
AB'nin en büyük 3 ülkesi hangisi?