Alkinler, dörlü çeşit tepkimeye girerler: katılma, yanma, yükseltgenme ve polimerleşme
Katılma tepkimeleri :
Yanma tepkimeleri : Alkinler yeterli oksijenle yakıldığında su ve karbondioksit oluşur
Yükseltgenme tepkimeleri : KMnO4, ozon, perasit, osmiyum tetraoksit gibi yükseltgenler ile çeşitli ürünlere (keton, aldehit ve diol) dönüşürler
Polimerleşme tepkimeleri : Alkinler, aynı alkan ve alkenler gibi polimerleşebilirler
Alkinler, hidrokarbon zincirinde en az bir tane karbon-karbon üçlü bağı içeren organik bileşiklerdir. Bazı özellikleri: Genel formül: CnH2n-2. Adlandırma: IUPAC sisteminde, düz zincirli alkinler adlandırılırken, yapıdaki karbon sayısına karşılık gelen alkanın adının sonundaki "-an" eki kaldırılıp, yerine "-in" soneki getirilir. Geometri: Üçlü bağ karbonları çevresinde doğrusal bir geometriye sahip olup, bağ açısı 180°'dir. Reaktivite: Tipik reaksiyonlar, hidrojen ve halojen eklenmesini içerir. Kullanım: Birçok önemli bileşiğin elde edilmesinde başlangıç maddesi olarak kullanılır. En basit alkin, asetilen olarak da bilinen etin (C2H2)dir.
Alkinlerin katılma reaksiyonları şunlardır: Elektrofilik katılma: Alkinler, elektrofilik katılma reaksiyonları verir. Hidrojen katılması: Alkinler, katalizör varlığında bir veya iki mol hidrojen alarak alken veya alkanlara dönüşür. Halojen katılması: Alkinler, bir veya iki mol halojen (klor, brom) alabilir. Hidrojen halojenür katılması: Alkinler, hidrojen halojenürlerle (HCl, HBr veya HI) katılma reaksiyonu verir. Su katılması: Cıva sülfat (HgSO4) ve sülfürik asit (H2SO4) katalizörlüğünde su katılabilir.
Alkinler ve alkenil arasındaki fark, alkenil gruplarının alkenlerden bir hidrojen atomunun kopmasıyla oluşması ve organik bileşiklerde dal olarak bulunmalarıdır. Alkinler, karbon zincirinde en az bir tane üçlü kovalent bağ bulunan doymamış hidrokarbonlardır. Alkenil gruplarının IUPAC adı, türedikleri alkenin adının sonuna “-il” son eki konularak bulunur.
Alkinlerin genel formülü CnH2n-2 şeklindedir.
İç alkinler katılma tepkimesi verir, ancak uç alkinler kadar etkili değildir. Alkinlerin katılma tepkimeleri elektrofilik katılma tepkimeleridir ve birkaç başlık altında incelenir. Hidrojen katılması: Alkinler, metaller (Pt, Ni veya Pd) katalizörlüğünde bir veya iki mol hidrojen alarak alken veya alkanlara dönüşürler. Halojen katılması: Alkinler, klor ve bromla reaksiyona girerek katılma reaksiyonu verirler. Hidrojen halojenür katılması: Alkinlere hidrojen halojenürler (HCl, HBr veya HI) katılabilir. Su katılması: Alkinler, cıva sülfat (HgSO4) ve sülfürik asit (H2SO4) katalizörlüğünde suyla katılma reaksiyonu verirler. İç alkinler, bakır(I)klorürün amonyaklı çözeltisi ile tepkime vermezken, uç alkinler bu tepkimeyi gerçekleştirir.
Katılma tepkimesi, bir organik molekülün yapısına dışarıdan başka bir molekülün katılmasıdır. Organik kimyada, yapısında karbon-karbon çift bağı (alken) ya da karbon-karbon üçlü bağı (alkin) bulunduran molekülerlerin yapısına dışarıdan en az iki elementin girmesiyle gerçekleşen tepkimelerdir. Bu tepkimeler sonucunda üçlü veya ikili bağlar ortadan kalkarak karşılık gelen ürünler meydana gelir. Katılma tepkimeleri, tepkime şartlarına, girenlerin özelliğine ve katılanın niteliğine göre şu şekilde sınıflandırılabilir: Elektrofilik katılma tepkimeleri. Nükleofilik katılma tepkimeleri. Radikal katılma tepkimeleri.
Alkenler ve alkanlar arasındaki temel fark, alkenlerin yapılarında en az bir tane karbon-karbon çift bağı (C=C) içermesi, alkanların ise sadece karbon-karbon tekli bağlarına sahip olmasıdır. Diğer farklar: Kaynama noktası: Alkenlerin kaynama noktası, alkanlardan düşüktür çünkü çift bağ, van der Waals kuvvetlerini zayıflatır. Reaktivite: Alkenler, çift bağın kolayca kırılabilmesi nedeniyle alkanlara göre daha reaktiftir. Adlandırma: Alkenlerin adlandırılmasında alkanlardaki "-an" takısı yerine "-en" takısı kullanılır.
Eğitim
Alkinlerin tepkimeleri nelerdir?
AHCI ve SSCI farkı nedir?
Ankara Üniversitesinde hangi mail kullanılıyor?
A6 kağıt kaça kaç katlanır?
ABD kaç kez iç savaş yaşadı?
Afrika adamı fosili kaç yaşında?
Anadolu Üniversitesi ekampis nedir?
Aldehitlerin adlandırılması nasıl yapılır?
Aker kartal ders notları hangi yayınevi?
Amorf ve kristal katı arasındaki fark nedir?
Akıl Çağı'nın temsilcileri kimlerdir?
Anestezi 2 yıllıktan 4 yıllığa geçiş var mı?
ALES 95 puan kaç net yapar?
Ankara Yayıncılık video çözüm nasıl izlenir?
Akıl ve düşünme gücü nedir?
Ankara Savaşında Timur'un amacı neydi?
Analitik düşünce ne demek?
ALES sözel ve sayısalda hangi konular var?
Alkolik fermantasyonda neden karbondioksit açığa çıkar?
Anasınıfı ilköğretime dahil mi?
Ahmet Keleşoglu Fen Lisesini kim yaptı?
Anadolu üniversitesi e-sertifika nasıl alınır?
Akademik takvimde hangi sınavlar var?
Anatomi küçük dil nedir?
A4 ve A1 arasındaki fark nedir?
Acil durum ve afet yönetimi dışarıdan okunur mu?
96 sayısının yarısı kaçtır?
9. sınıf tarih orta çağda bilim nedir?
Akarsuların oluşturduğu taraçalar hangi dış kuvvet tarafından şekillendiril..
Aksonda miyelin kılıf var mı?
Akılcılığın diğer adı nedir?
Amerika'nın en eski başkanı kimdir?
Aktif karbon ve blok karbon aynı mı?
ALES için hangi test çözmeli?
Alan seçimi kaç yaşında yapılır?
Amip kendi besinini nasıl üretir?
Amper bilim adamı fizikçi mi?
Ahmet Piriştina döneminde neler yapıldı?
Anafaz evresinde homolog kromatitler ayrılır mı?
Amorf katılar hangi fizik dalı inceler?