Az gelişmişlik teorisi , bir toplumun bilimsel olarak saptanmış toplumsal gelişme ölçülerine erişememiş olmasını açıklar
Bu teoriye göre az gelişmişliğin bazı nedenleri:
Az gelişmişlik, genellikle ekonomik, endüstriyel, siyasi ve sosyokültürel açılardan dünya sıralamalarında alt sıralarda yer alan ülkeleri ifade eder
Az gelişmişlik kavramını tanımlayan ölçütler, toplum bilimlerinin farklı disiplinlerine göre değişiklik gösterebilir. Bu ölçütler arasında iktisaden faal nüfusun sektörler itibariyle dağılımı, kişi başına düşen GSMH, sağlık, eğitim, beslenme, çocuk ölümleri ve kentleşme gibi göstergeler bulunur
Az gelişmiş ve gelişmekte olan toplumlar arasındaki bazı farklar şunlardır: Ekonomik ve toplumsal gelişme düzeyi. Doğal kaynak kullanımı. Altyapı. Gelir düzeyi. Sektörel yapı. Ayrıca, az gelişmiş toplumlarda toplumsal cinsiyet eşitsizliği, orta sınıfın azınlıkta olması ve çocuklara ilişkin eğitim çağındaki çocukların iş yaşamına sokulması gibi sosyal özellikler de bulunmaktadır.
"Az gelişmişlik bir bütündür" ifadesi, az gelişmişliğin ekonomik, endüstriyel, siyasi ve sosyokültürel açılardan dünya sıralamalarında alt sıralarda yer alan ülkeleri, milletleri, toplumları veya bölgeleri nitelediği anlamına gelir. Bu ifade, 22 Ocak 2025 tarihinde Fatih Altaylı'nın yayınında kullanılmıştır.
Gelişmekte olan ve gelişmemiş ülkeler arasındaki bazı farklar: Kişi başına düşen milli gelir: Gelişmemiş ülkelerde bu gelir 1.000 ile 10.000 dolar arasında, gelişmiş ülkelerde ise 10.000 doların üzerindedir. Sanayileşme düzeyi: Gelişmiş ülkeler, sanayi sektörünün egemen olduğu ekonomilere sahiptir. Gelir dağılımı: Gelişmemiş ülkelerde milli gelir dengesiz ve adaletsiz dağıtılırken, gelişmiş ülkelerde dengeli ve adaletlidir. İhracat ve ithalat: Gelişmemiş ülkelerde ithalat yüksek, ihracat düşüktür. Sosyal ve kültürel gelişmişlik: Gelişmiş ülkelerde sosyal ve kültürel açıdan daha yüksek bir seviye vardır. Tarım işletmeleri: Gelişmiş ekonomilerde tarım işletmeleri büyük ve bütüncüldür, gelişmemiş ekonomilerde ise küçük ve tarım toprakları dağınık ve parçalıdır. Askeri güç: Gelişmiş ülkelerde askeri güç yeterli seviyedeyken, gelişmemiş ülkelerde zayıf ve yetersizdir. Para birimi: Gelişmiş ekonomiye sahip ülkelerin para birimi değerli, gelişmemiş ekonomiye sahip ülkelerin para birimi ise değersizdir. Gelecek kaygısı: Gelişmiş ülke vatandaşları yarınlarından eminken, gelişmemiş ülke vatandaşları endişeli ve gergindir.
Azgelişmişliğin bazı nedenleri: Sömürgecilik ve emperyalizm: Azgelişmiş ülkeler, gelişmiş ülkeler tarafından sömürülerek ekonomik, sosyal ve siyasal bakımdan geri bırakılmaktadır. Ekonomik gerilik: Geri kalmışlık, genellikle ekonomik sistemin yeterince gelişmemiş olmasıyla ilişkilidir. Eğitim yetersizliği: Okuma yazma oranının düşüklüğü ve eğitim kurumlarının yetersizliği, azgelişmişliğin önemli göstergelerindendir. Dışa bağımlılık: Kendi teknolojisini üretemeyen ülkeler, dışarıdan fabrika ithal ederek sanayileşmeye çalıştığında, gelişmiş ülkelere bağımlılık teknolojik ve yapısal bağımlılığa dönüşür. İç dinamikler: Azgelişmiş ülkelerde geniş emekçi yığınlarının geçim sıkıntısı içinde olması, ailelerin çocuklarına yeterli ilgi gösterememesine ve çocukların verimli bir eğitim alamamasına yol açar. Bu nedenler, azgelişmişliğin karmaşık bir olgu olduğunu ve farklı açılardan ele alınması gerektiğini gösterir.
Gelişmiş ve gelişmemiş toplum kavramları şu şekilde açıklanabilir: Gelişmiş toplum: Sanayisi ve ekonomisi gelişmiştir. Bilim, teknoloji, sanat ve felsefede ileri düzeydedir. Örnek olarak Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, Fransa, İtalya, İngiltere, İsviçre, İsveç, Hollanda ve Japonya verilebilir. Gelişmemiş toplum: Temel üretim etkinliği tarıma dayalıdır. İş gücünün büyük bir kısmı bu sektörde istihdam edilir. Gelir düzeyi düşüktür, hızlı nüfus artışı vardır ve altyapı yetersizdir. Eğitim düzeyi düşüktür. Afrika'daki Çad, Nijerya, Etiyopya ve Somali gibi ülkeler bu gruba girer. Ayrıca, gelişmekte olan toplumlar da az gelişmiş toplumlarla gelişmiş toplumlar arasında yer alır.
Az gelişmiş ülkelerin az gelişmiş olmasının bazı nedenleri: Siyasi yolsuzluklar. Tek ürüne bağımlılık. Siyasi istikrarsızlık. Sömürgeciliğin etkileri. Burjuvazinin zayıflığı. Gelir dağılımındaki eşitsizlik.
Toplumsal gelişmenin temel unsurları şunlardır: Ekonomik büyüme. İnsan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğü. Orta tabakanın genişlemesi. Toplumsal bütünleşme. Ayrıca, bilim ve teknoloji, kültür, demografi ve insan faktörleri de toplumsal gelişmeyi etkileyen unsurlar arasında yer alır.
Ekonomi
Banka hesap dökümü yerine hangi belge kullanılır?
Bankalar kaç ay sonra alacak işlemine geçer?
ATM kartsız para gönderme nasıl yapılır?
Asgari ücret emekli maaşına nasıl yansır?
Artan oranlı ve azalan oranlı vergi tarifesi nedir?
Axess kredi kartı online alışverişe neden kapalı?
Axess ve Master kart aynı mı?
Artı ürünün sonuçları nelerdir?
Açığa satış yapan hisse nasıl anlaşılır?
Askerlik süresi prim gün sayısına nasıl eklenir?
Banka telefon numarası nasıl değiştirilir?
Aylık faizden yıllık faize çevirme formülü nedir?
Arz ve talep ne anlama gelir?
Askıda ekmekte para nereye gidiyor?
Barter ticarette riskli mi?
Banka sınavında hangi sorular sorulur?
Banvit'in sahibi kim ve fabrikası nerede?
Ayni yardım nasıl muhasebeleştirilir?
Arjantin neden fakir ve borçlu?
ATM günlük para çekme limiti saat kaçta sıfırlanır?
Banka bildirimi yapıldı ödeme bekleniyor ne zaman hesaba geçer?
Banka para transferinde dekont zorunlu mu?
Balsa neden pahalı?
Bankada kayıtlı işlem ne zaman silinir?
ATM'de 10 TL çekilir mi?
Asgari ücret yüzde kaç arttı 2017-2018 yılları arasında?
Artırımlı kesin teminat mektubu nedir?
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde rekabet avantajının iki önemli unsuru bir..
Asgari ücret toplantısında ne oldu?
Asgari ücret yıllık mı aylık mı?
Arnavutluk'un en büyük parası ne kadar?
Avans ve avadans farkı nedir?
Arizi kazançta stopaj var mı?
Asgari ücret tepkileri nelerdir?
ATR ve menşe belgesi aynı mı?
Banka çalışma saatleri neden değişti?
Asistan hekim taban ödeme nasıl hesaplanır?
Banka neden arar ve bilgi ister?
Banka dekontu muhasebe kaydı yerine geçer mi?
Asgari ücretten fazla maaş alan işsizlik maaşı nasıl hesaplanır?