Bakış açısı , bir hikayenin anlatıldığı perspektifi ifade eder
Edebî metinlerde üç ana bakış açısı türü bulunur :
Ayrıca, çoğulcu bakış açısı da mevcuttur; bu, tek bir anlatıcının yanı sıra, olay örgüsünde yer alan diğer karakterlerin bakış açılarına da yer verilmesi durumudur
Perspektif ise, anlatıcının kişisel deneyimlerine dayanarak bir olay, kişi veya yer hakkındaki tutumları veya inançlarıdır
Bakış açısının önemi şu şekilde özetlenebilir: Olayların anlamını belirleme: Yaşanılan olaylar, kişinin bakış açısına göre farklı anlamlar kazanır. Psikolojik sağlık: Olumlu bir bakış açısı, stres ve anksiyete gibi zihinsel sağlık sorunlarını hafifletir, mutluluk ve tatmin seviyesini artırır. Karar alma ve problem çözme: Farklı açılardan bakabilmek, daha doğru kararlar almaya ve yaratıcı çözümler üretmeye yardımcı olur. Sosyal ilişkiler: Empati, hoşgörü ve sağlıklı iletişim gibi değerlerin gelişmesine katkıda bulunur. Kariyer: Yenilikçi düşünceye sahip olmak, değişime uyum sağlamayı ve iş tatminini artırır.
Çocuklar için Bakış Açısı Alma Testi (ÇBT) şu şekilde yapılır: 1. Algısal Bakış Açısı Alma: - Çocuğa, bahçede saklambaç oynayan çocukları gösteren bir resim verilir. - Resimde ebe olan bir çocuk ve saklanan iki çocuk (biri kız biri erkek) görülür. - Çocukla resimde gördükleri hakkında konuşulur. - Çocuğa, ebenin hangi çocukları gördüğü sorulur. - Değerlendirme: Eğer çocuk erkek çocuğunu görüyor, kız çocuğunu görmüyorsa "1" puan, kız çocuğunu görüyor, erkek çocuğunu görmüyorsa "0" puan verilir. 2. Bilişsel Bakış Açısı Alma: - Çocuğa, çeşitli olayları anlatan hikâye kartları gösterilir. - Kartlardaki olaylar çocuğa anlatılır. - Daha sonra kartlardan biri (can alıcı noktayı, olayın nedenini veya sonucunu içeren kart) çıkarılır. - Çocuğa, "Şimdi sınıfından bir arkadaşını buraya çağırsak, resimlere bakarak burada ne olduğunu sorsak, ne der?" diye sorulur. - Değerlendirme: Eğer çocuk, arkadaşı için belirli bir açıklama yaparsa "0" puan, yeni ve farklı bir şey söylerse "1" puan alır. 3. Duygusal Bakış Açısı Alma: - Çocuğa, mutlu olma, üzülme, kızma ve korkma gibi duyguları betimleyen resimler gösterilir. - Resimler karışık bir sırayla sunulur. - Araştırmacı, her bir resimde geçen olayı betimler ve çocuğa ana karakterin ne hissetmiş olabileceğini sorar. - Değerlendirme: Eğer çocuk, resimdeki ana karakterin duygusunu doğru ifade ederse "1" puan, yanlış ifade ederse "0" puan alır. ÇBT’den alınabilecek azami puan “24”, asgari puan ise “0”dır.
Kahraman bakış açısı, metinlerde yazarın, edebi eserdeki kahramanlardan biri olması durumudur. Bu bakış açısında: Anlatıcı, olayların içinde yer alır ve yaşama, görme, düşünme, duyma, bilme gibi yetenekleriyle olayları okuyucuya aktarır. Yazar, olayları bizzat yaşayan asıl kahraman olabileceği gibi, geri planda kalmış bir kahraman da olabilir. Anlatıcı, bir insanın sahip olabileceği tüm yeteneklerle olayların içinde bulunur, ancak bu yeteneklerin ötesine geçemez. Anlatıcı, olayları kendi başından geçtiği gibi anlatır ve kendine özgü dil ve anlatım özelliklerini kullanır. Kahraman bakış açısı, genellikle otobiyografik karakterlidir ve okuyucu ile daha samimi, inandırıcı bir diyalog kurar.
Edebiyatta dört çeşit bakış açısı bulunmaktadır: 1. Hakim (İlahi veya Tanrısal) Bakış Açısı: Anlatıcı, her şeyi bilir, kahramanların iç dünyalarına hakimdir ve olayları 3. tekil şahıs ağzıyla anlatır. 2. Kahraman Bakış Açısı: Anlatıcı, hikayedeki kahramanlardan biridir ve olayları kendi bakış açısıyla, 1. tekil şahıs ağzıyla aktarır. 3. Gözlemci Bakış Açısı: Anlatıcı, olayları dışarıdan izler ve sadece gördüklerini aktarır, karakterlerin iç dünyalarını ve geleceği bilemez. 4. Çoğulcu Bakış Açısı: Aynı eserde birden fazla anlatıcının kullanılmasıdır.
Coğrafyacı bakış açısı, doğal ve beşeri olayların nasıl etkileşime girdiğini, mekânsal dağılımlarını ve bu dağılımların sebeplerini inceleyen bir yaklaşımdır. Coğrafyacının üç temel bakış açısı vardır: 1. Mekânsal bakış açısı: Olayların nerede gerçekleştiğini ve yakın ve uzak çevredeki diğer olaylarla nasıl bir ilişkisi olduğunu inceler. 2. Sentez: Farklı alanlardaki fikirleri bir araya getirme ve bilimsel süzgeçten geçirerek yeni bilgiler üretme sürecidir. 3. Sunum: Mekânsal bilgiyi gösteren ve işleyen yöntemler geliştirme, özellikle kartografya gibi. Ayrıca, coğrafyacılar çalışmalarında Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), uzaktan algılama ve küresel konumlandırma sistemleri (GPS) gibi çeşitli teknolojiler kullanırlar.
Gözlemci bakış açısı, anlatıcının olayları dışarıdan izliyormuş gibi aktardığı bir anlatım türüdür. Bu bakış açısında: - Anlatıcı, kahramanların geçmişleri, gelecekte ne yaşayacakları veya ruhsal durumları hakkında bilgi sahibi değildir. - Olaylara veya karakterlere kendi yorumunu katmaz, onların iç dünyalarına girmez. - Anlatım genellikle "o" zamiriyle yapılır, ancak bazı durumlarda birinci kişi anlatıma da başvurulabilir.
Kişisel bakış açısı, bireyin dünyayı algılama ve anlama şeklini belirleyen unsurların bir bileşimidir. Kişisel bakış açısını belirlemek için aşağıdaki yöntemler önerilir: 1. Okuma alışkanlığı edinmek: Farklı türlerde kitaplar, makaleler ve yazılar okuyarak farklı bakış açılarını keşfetmek. 2. Yeni kültürlerle iletişim kurmak: Farklı kültürlerden gelen insanlarla konuşmak, dünya görüşünü genişletebilir ve yeni perspektifler sunabilir. 3. Yeni deneyimler yaşamak: Yeni yerler keşfetmek, yeni aktiviteler denemek veya farklı hobiler edinmek, bakış açısını zenginleştirebilir. 4. Empati geliştirmek: Başkalarının duygularını ve düşüncelerini anlamaya çalışmak, empati yeteneğini artırır ve bakış açısını daha açık hale getirir. 5. Düşünce deneyleri yapmak: Farklı senaryoları ve durumları düşünerek, problem çözme yeteneklerini geliştirmek ve daha yaratıcı bir bakış açısı kazanmak. 6. Bilinçli farkındalık: Anı yaşayarak ve düşünceleri gözlemleyerek bakış açısını dönüştürmek.
Kültür ve Sanat
Bakış açısı nedir?
Bergüzer Korel Halit Ergenç'ten önce kiminle birlikteydi?
Barbie'nin en büyük oyuncak seti hangisi?
Bakalit tesbih iyi mi?
Barış Mançonun hangi akorla başladığı?
Baş harfi ben kim söylüyor?
Barok mimarinin 3 dönemi nelerdir?
Benden öte benden ziyade ne anlatıyor?
Bayındır'da nergis festivali neden yapılır?
Batı Anadolu neden önemli?
Bayrak şiiri Arif Nihat Asya'nın hangi akıma aittir?
Bella Chiao hangi dilde?
Bekos hangi ülkenin malı?
Ballet dance pozisyonu nedir?
Ben sana mecburum şiirinde hangi edebi sanat vardır?
Barış işareti neden ters V?
Baldız neden Türk kültüründe önemli?
Balık tendırde kimin eseri?
Bergamoda hangi kilise meşhur?
Beyaz çiçekler neyi temsil eder?
Bergen'in gerçek hikayesi nedir?
Balat'ta hangi evler daha güzel?
Bayrak emojisi ne anlama gelir?
Bayan peregrinein tuhaf çocuklarının devamı var mı?
Balıkesir'in en güzel merkezi neresi?
Bergama neden önemli?
Barış Akarsu Islak Islak kime yazdı?
Beyaz bayrak ve beyaz sancak aynı mı?
Barış Manço ve Marie Claude nasıl tanıştı?
Barak havası uzun hava mı?
Belgrad neyi ile meşhur?
Bana özgürlük ile ilgili bir şiir yazar mısın?
Belgrad eskiden nereye bağlıydı?
Bergama'da hangi tarihi yerler var?
Beyaz Bir Sayfa kitabı ne anlatıyor?
Benim için üzülme Bergen'in hangi şarkısı?
Bak lpilli bebek ne anlatıyor?
Barış sembolü kolye ne anlama gelir?
Balıkesir Altıeylül'ün neyi meşhur?
Barış Mançonun kaç tane eşi var?