Bam teline basmak deyiminin hikayesi şu şekildedir:
Eskiler, en yüksek perdeden nağme çıkaran bam telinin sesini, bağıran ve öfke ile sesini yükselten kişilerin köpürmelerine benzetmişlerdir. Bunun üzerine "birinin bam teline basmak (veya dokunmak)" deyimi ortaya çıkmıştır
Bu deyimin bir diğer hikayesi de şu şekildedir:
Yün abalarına bürünmüş dervişler, kış gecesinde dershanede toplanıp şeyh efendiyi dinlerken, ocağa sırtı dönük bir dervişin abasına ateş sıçrar. Duman tütmeye başlasa da dervişin hissettiği bir şey yoktur; çünkü içindeki ateş, dışındakinin sıcaklığını bastırmıştır. "Pir aşkına, yâr aşkına (Allah aşkına)!" diyerek yanmaya devam eder
Nihayet şeyh efendi dumanı fark edip bu müridini ikaz ederek yanmaktan kurtarır ve arkadaşları arasında mahcup olmasın diye onu diğerlerine "gerçek Hak âşıkı" olarak tanıtır
Argo dilde kullanılan "abayı yakmak" deyimi, işte bu olayın hatırasıdır
Günümüzde "bam teline basmak" deyimi, bir kişinin en hassas olduğu noktaya basmak, onu aşırı derecede kızdıracak bir sözü kasten söylemek anlamına gelmektedir
Bam teli ifadesi, farklı bağlamlarda çeşitli anlamlar taşır: Müzik terimi: Bazı sazlarda kalın ses veren tel veya kiriş. TDK'ya göre anlam: Sakalın veya dudağın alt kısmında bulunan yer. Mecazi anlam: Birinin en hassas olduğu noktaya basmak, için cız etmesi, o kişinin önem verdiği şeyleri umursamamak.
Bam teline basmak deyimi, eskilerin en yüksek perdeden nağme çıkaran bam telinin sesini, bağıran ve öfke ile sesini yükselten kişilerin köpürmelerine benzetmelerinden ortaya çıkmıştır. TDK'ya göre ise bam teline basmak, birinin çok kızacağı şeyi yapmak veya sözü söylemek anlamına gelir. Örnek cümle: "Firuzan bam teline basıyor, aksi sesler çıkarıyor" (Halide Edip Adıvar).
Evet, "bam teline basmak" mecazdır. Türk Dil Kurumuna göre bu deyim, "birinin çok kızacağı şeyi yapmak veya sözü söylemek" anlamına gelir. Ayrıca, "bam teli" TDK'ye göre kullanılan bazı saz çeşitlerinde en kalın tel anlamına gelir.
Bam teline basmak, bir kimseyi, duyarlılık gösterdiği konuda kızdıracak söz söylemek, öfkelendirecek bir şey yapmak anlamına gelir. Ayrıca, TDK'ya göre bam teli, kullanılan bazı saz çeşitlerinde en kalın tel; sakal ya da dudağın alt kısmında bulunan yer olarak da adlandırılır.
"Birinin bam telini koparmak" ifadesinin anlamına dair bir bilgi bulunamamıştır. Ancak, "bam teline basmak" deyiminin anlamı şu şekilde açıklanabilir: "Bam teline basmak", bir kişinin en hassas olduğu noktaya vurmak, onu aşırı derecede kızdıracak bir söz söylemek anlamına gelir. Aynı zamanda, bir konunun hassas noktasına dokunmak ve olumsuz bir sonuçla karşılaşmak olarak da belirtilir. Örnek cümle: "Eski dostunun bam teline basınca ortalık bir anda karıştı." Deyimlerin anlamları, kullanıldığı bağlama göre değişiklik gösterebilir; bu nedenle, doğru bir yorum yapabilmek için bağlamın da dikkate alınması önerilir.
Kültür ve Sanat
Beyaz Geyme Toz Olur hangi yöreye ait?
Baronet ve baron arasındaki fark nedir?
Bemol hangi notaları kalınlaştırır?
Bağcılar'ın en büyük meydanı hangisi?
Baklayı ağzından çıkarmak deyimi nereden gelir?
Benjamin çiçeği neyi temsil eder?
Bar ve gece kulübü arasındaki fark nedir?
Belçika neden 3 bölgeye ayrıldı?
Barış Mançonun evi ve kültür merkezi aynı mı?
Balat kökeni nereden gelir?
Balerin ve balet arasındaki fark nedir?
Bangladeş'in başkenti neresidir?
Bağdat'ın eski adı nedir?
Barış manço gülpembe kaç yılında çıktı?
Beyaz Kanatlı Vampir son gece ne anlatıyor?
Beyaz Kanatlı Vampir 2 kaç sayfa?
Basatın Tepegozu öldürdüğü bölüm kaçıncı hikaye?
Bağlıca'nın neyi meşhur?
Beyaz Zambaklar Ülkesinde ne anlatmak istiyor?
Bağdat caddesi neden önemli?
Baltalı Hano'nun hikayesi gerçek mi?
Barış Manço hangi akortla çalıyor?
Ben Bitti Demeden Bitmez ne anlatıyor?
Bağlama ilk ders ne kadar sürer?
Barbie bebek çeşitleri nelerdir?
Barbie boyama kağıdı nasıl yapılır?
Ben Bu İçkilerle Sarhoş Olmazdım hangi yıl çıktı?
Beyaz saray neden önemli?
Beatles hangi şarkıyla ünlü oldu?
Beylerbeyi sarayı neden önemli?
Behzat Ç. karakteri gerçek bir karakter mi?
Beyaz Yunus kitabı ne anlatıyor?
Behzat ç'de hangi meyhanede içiyorlar?
Batı Anadolu hangi kültür bölgesi?
Bal tutan parmak atasözünün hikayesi nedir?
Barselona'nın en güzel yeri neresi?
Barbie Prenses Okulu çizgi filmi ne zaman çekildi?
Bana Nasrettin hoca ile ilgili bir hikaye anlatır mısın?
Bahçada yeşil çınar kimin bestesi?
Barselona'da gece hayatı nasıl?