Asitli ve bazik gıdalar, tatlarına ve pH değerlerine göre ayırt edilir :
Örnek asidik gıdalar : limon, sirke, yoğurt, domates. Örnek bazik gıdalar : ıspanak, avokado, badem, kabak
Asitlere bazı örnekler: İnorganik asitler: sülfürik asit (H2SO4); hidroklorik asit (HCl); nitrik asit (HNO3); fosforik asit (H3PO4). Organik asitler: formik asit (CH2O2); asetik asit (CH3COOH); sitrik asit (C6H8O7); malik asit (C4H6O5). Ayrıca, karbonik asit (CH2O3) gazlı içeceklerde, laktik asit (C3H6O3) süt ve yoğurtta, oleik asit (C18H34O2) zeytinyağında bulunur.
Asitli yiyecekler genellikle pH seviyesi 4,6 veya altında olan yiyeceklerdir. İşte bazı örnekler: Meyveler: Limon, misket limonu, mavi erik, üzüm, nar, greyfurt, yaban mersini, ananas, elma, şeftali, portakal, domates. Süt ürünleri: Bazı süt ürünleri. Balık ve deniz ürünleri: Balık ve kabuklu deniz ürünleri. İşlenmiş gıdalar: Konserve etler, işlenmiş etler. Yüksek sodyumlu gıdalar: Yüksek sodyumlu işlenmiş gıdalar. Tahıllar: Esmer pirinç, yulaf gevreği, granola gibi bazı nişastalı yiyecekler. Yüksek proteinli gıdalar: Yüksek proteinli gıdalar ve takviyeler. Asitli yiyecekler, aşırı tüketildiğinde vücutta daha fazla asit oluşumuna neden olabilir ve bazı sağlık sorunlarına yol açabilir.
Asidik çaylar genellikle siyah çay ve yeşil çay olarak kabul edilir. Siyah çayın pH değeri 4,9-5,5 arasında değişirken, yeşil çayın pH değeri 7-10 arasında değişir. Bazik çaylar ise zencefil ve limonlu çay gibi bazı özel çay türlerini içerir. Bu tür çaylar, zencefilin anti-inflamatuar özellikleri ve limonun alkali etkisi nedeniyle bazik özellikler taşır. Özetle: - Asidik Çaylar: Siyah çay, yeşil çay, limon çayı. - Bazik Çaylar: Zencefil ve limonlu çay.
Bazik yiyecekler şunlardır: Sebzeler: ıspanak, roka, marul, brokoli, karnabahar, havuç, kabak, biber, domates, salatalık, patlıcan. Meyveler: elma, armut, muz, portakal, çilek, böğürtlen, ahududu, kivi, nar, üzüm, avokado. Tahıllar: tam buğday ekmeği, kahverengi pirinç, kinoa, yulaf ezmesi, arpa, bulgur, çavdar. Kuruyemişler ve tohumlar: badem, ceviz, fındık, ay çekirdeği, chia tohumu, keten tohumu. Baklagiller: mercimek, nohut, fasulye, bezelye, barbunya. Protein kaynakları: yağsız etler (tavuk, hindi, balık), yumurta, süt ve süt ürünleri (yoğurt, peynir). Sağlıklı yağlar: zeytinyağı, avokado yağı, hindistan cevizi yağı. Bu yiyecekler, vücut için gerekli olan pek çok besin maddesini barındırır ve dengeli bir diyetin parçası olarak tüketilmesi önerilir.
Asitler ve bazlar, hem canlı hem de cansız dokularda aşınmaya bağlı olarak ciddi zararlar verebileceğinden tehlikelidir. Asitlerin tehlikeli olmasının bazı nedenleri: Yakıcılık ve aşındırıcılık: Kuvvetli asitler, ciltle temas ettiğinde yanıklara ve doku hasarına yol açabilir. Toksik etki: Bazı asitlerin toksik etkileri vardır; koklamak veya buharını solumak solunum yolu rahatsızlıklarına neden olabilir. Depolama sorunu: Metallerle tepkime vererek aşındırıcı etki yaptığı için metal kaplarda saklanmamalıdır. Bazların tehlikeli olmasının bazı nedenleri: Aşındırıcılık: Bazlar da ciltle temas ettiğinde ciddi şekil bozukluklarına neden olabilir. Gözle temas: Bazların göze girmesi körlüğe yol açabilir. Korozyon artışı: Düşük pH'lı sular, korozyonu artırarak borulardan zehirli metallerin çözülmesine neden olabilir. Ayrıca, asit ve bazların yanlış karıştırılması, zehirli gazların oluşmasına sebep olabilir.
Asidik ve bazik sirke arasındaki fark, pH değerine bakılarak anlaşılabilir: Asidik sirke: pH değeri 2 ile 3 arasında değişir. Bazik sirke: Beyaz sirke gibi bazı sirke türleri, daha yüksek pH değerine sahip olabilir. Kimyasal açıdan: Bazik maddeler sulu çözeltilerinde hidroksil (OH-) iyonları oluştururken, asidik maddeler hidrojen (H+) iyonları oluşturur. Sirkenin ana bileşeni olan asetik asit (CH₃COOH), suda çözündüğünde hidrojen iyonları (H+) salar. Not: Sirkenin asidik veya bazik olup olmadığını kesin olarak belirlemek için bir laboratuvar testi yapılması önerilir.
Asit ve bazların açıklaması şu şekildedir: Asit. Sulu çözeltilerinde hidrojen (H+) iyonu bulunan maddelere asit denir. Asitlerin tadı ekşidir. Asitler aşındırıcı özelliğe sahiptir. Asitler bazlarla tepkimeye girdiğinde sonuçta tuz bileşiği ve su oluşur. Asitler mavi turnusol kağıdını kırmızıya çevirir. Baz. Bazlar, genellikle hidroksit iyonları (OH⁻) içeren maddelerdir. Bazlar, suya karıştırıldığında pH değerini 7'nin üzerine çıkarır. Bazlar, yağları ve proteinleri çözme eğilimindedir. Bazlar, asitlerle birleşerek nötralizasyon reaksiyonları yaparlar. Bazlar, kırmızı lakmus kağıdını maviye dönüştürür.
Yemek
Balkabağı çorbasının püf noktası nedir?
Aspava pide içinde ne var?
Az yapan ekmekler nelerdir?
Bayat ekmeği hangi ısıda ısıtmak gerekir?
Avokado tost sağlıklı mı?
Balparmak bal gerçek mi?
Aşçılık diploması hangi ülkelerde geçerli?
Barbunyanın bozulduğu nasıl anlaşılır?
Ağaçta hangi meyveler yetişir?
Aşırı tuzlu yiyecekler nelerdir?