Belirtisiz isim tamlamalarında tamlayan ve tamlanan yer değiştiremez
Belirtili isim tamlamalarında ise tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir
Hayır, tamlama içinde tamlayan ile tamlanan yer değiştirdiğinde virgül kullanılmaz. İsim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına başka türden sözcükler girebilir, ancak bu durumda da virgül kullanılmaz.
Tamlayan ve tamlanan uyumsuzluğu, isim ve sıfat tamlamalarında görülen bir anlatım bozukluğudur. Başlıca tamlayan-tamlanan uyumsuzluğu türleri: Aynı tamlanana bağlanma: Sıfat ve isim tamlamalarının aynı tamlanana bağlanması anlatım bozukluğuna neden olur. Tamlayan veya tamlayan eki eksikliği: Cümlede tamlayanın veya tamlayan ekinin eksik olması, anlatımın bozulmasına yol açar. Tamlanan eksikliği: Tamlananlar ortak olmadığı hâlde, ortakmış gibi kullanmak anlatım bozukluğuna yol açar.
Belirtisiz ve belirtili isim tamlamaları arasındaki temel farklar şunlardır: Belirtili tamlama: Tamlayan ve tamlanan ek alır. Tamlayan ilgi eki ("-ın /-in /-un /-ün") alır, tamlanan ise iyelik eki ("-ı /-i /-u /-ü") alır. Tamlanana sorulan "kimin, neyin?" sorularıyla tamlayan bulunabilir. Tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir ve araya başka sözcükler girebilir. Belirtisiz tamlama: Tamlayan ek almaz, tamlanan ise iyelik eki alır. Tamlayan ile tamlanan yer değiştiremez ve araya başka sözcük giremez. Genellikle tamlayan sonundaki "-ı, -i, -u, -ü" harfi kapatılarak okunduğunda iki sözcük arasındaki anlam bağı koparsa, bu bir belirtisiz tamlamadır. Örnekler: Belirtili tamlama: "uçağın motoru". Belirtisiz tamlama: "erik ağacı".
Tamlama, bir kelimenin benzerlerinden ayırt edilebilmesi için başka bir kelimeyle anlam ilişkisi kurularak tamamlanmasıdır. Türkçede iki çeşit tamlama vardır: 1. İsim tamlaması: Bir ismin başka bir isimle tamamlanmasıyla oluşur. 2. Sıfat tamlaması: Bir ismin rengi, şekli, durumu, sayısı gibi özelliklerini belirten sıfatlarla tamamlanmasıyla oluşur. Tamlamalarda iki öge bulunur: Tamlayan: Belirtilen ismi açıklayan, niteleyen sözcüktür. Tamlanan: Belirtilen, açıklanan isimdir.
Tamlayan ve tamlanan bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. İsim tamlaması ise: Tamlayan, ilgi eklerini (-ın, -in, -un, -ün) alır. Tamlanan, iyelik eklerini (-ı, -i, -u, -ü) alır. Belirtili isim tamlamasında hem tamlayan hem de tamlanan ek alır. Belirtisiz isim tamlamasında sadece tamlanan ek alır. 2. Sıfat tamlaması ise: Tamlayan, sıfattır ve genellikle ismin önüne gelir. Tamlanan, isimdir. Örnekler: İsim tamlaması: "telefonun ekranı". Sıfat tamlaması: "rengarenk ışıklar".
Hem belirtili hem belirtisiz isim tamlamasını bulmak için aşağıdaki özelliklere dikkat etmek gerekir: 1. Belirtili İsim Tamlaması: Hem tamlayan hem de tamlanan ek alır. 2. Belirtisiz İsim Tamlaması: Sadece tamlanan ek alır, tamlayan ek almaz. Tamlayan ve tamlananın yer değiştirmesi veya araya sözcük girmesi durumunda, tamlamanın belirtili mi belirtisiz mi olduğunu anlamak zorlaşabilir.
Tamlayanı ve tamlananı düşmüş tamlama, şu özelliklerle bulunabilir: İyelik ekinin düşmesi. Yer değiştirme. Zamir kullanımı. Örnekler: "Herkesin Türkiye'si" (Herkesin Türkiye'si). "En yüksek not Pelin'in" (Pelin'in notu en yüksek). "Ablam sürekli benim odama giriyor" (Ablam sürekli odama giriyor). "Onun gömleği çok güzel" (Gömleği çok güzel). Not: Birçok kaynakta, tamlayanı düşmüş isim tamlaması özel olarak sorulmadığında, tamlama olarak dikkate alınmamaktadır.
Blog
Bilal isminin özellikleri nelerdir?
Bayağı ne demek?
Bayanlara çok naziksiniz ne demek?
Benzetme ne anlama gelir?
Bolluk için hangi renk?
Ağzının ayarı olmamak ne demek?
Batı Avrupa hangi kıtada yer alır?
Biri ne anlama gelir?
Babaannenin elini öpmek ne anlama gelir?
Balık burcunun yükseleni nasıl anlaşılır?
Babın ne demek TDK?
Best friend ne anlama gelir?
Belirtme ve iyelik eki nasıl ayırt edilir?
Birinin tekelinde olmak ne anlama gelir?
Beykoz hangi posta dağıtım merkezine bağlı?
Bartın için sarı kodlu uyarı nedir?
Bare minimum ne demek?
Beşer ne demek?
Aşkenazı ve Sefarad arasındaki fark nedir?
Beyefendi nasıl yazılır TDK?
Banma ve bandırma ne demek?
Birleşik fiil örnekleri 10 tane yardımcı fiil?
Bahtına düşmek ne anlama gelir?
Aşamalı durum nedir?
Başöğretmen nasıl yazılır TDK?
Babamın dayısının eşi benim neyim olur?
Başak burcunun yükseleni hangi burçtur?
Başka yollara sapmak ne demek?
Bebek arabası ve puset aynı şey mi?
Bir Yere Nasıl Yazılır TDK örnek?
Baton ve değnek aynı şey mi?
Biçimbirim ve kök nedir?
Banko ne demek?
Bordonun zıt rengi nedir?
Biraz ne anlama gelir?
Batı Türkçesi kaça ayrılır?
Bakıcılık işi için hangi çeviri?
Benzemek kelimesinin kökü beniz mi?
Biliyor kelimesi hangi kurallı birleşik fiildir?
Bilmece iki koyun nasıl uyur?