ABD, Panama Kanalı'nın inşaatını 4 Mayıs 1904 tarihinde devralmış ve inşaatı tamamlayarak kanalı 15 Ağustos 1914 tarihinde hizmete açmıştır
Panama Kanalı'nın yönetimi, 1979 yılından itibaren Panama Cumhuriyeti ve ABD'nin ortak oluşturduğu Panama Kanal Komisyonu'na geçmiş, 1999 senesinde ise tamamen Panama Cumhuriyeti'ne devredilmiştir
Panama Kanalı'nın Fransa ve ABD tarafından yapılma nedenleri: Fransa'nın girişimi: 1881 yılında, Süveyş Kanalı'nın inşasını gerçekleştiren Ferdinand de Lesseps önderliğinde, deniz seviyesinde bir kanal projesi başlatıldı. Proje, iklim koşulları, nem, toprak kaymaları ve salgın hastalıklar gibi nedenlerle başarısız oldu; 20 binin üzerinde işçi hayatını kaybetti ve şirket battı. ABD'nin girişimi: 1904 yılında ABD, projeyi devraldı ve inşaat tamamlandı. Kanal, 15 Ağustos 1914'te hizmete açıldı. ABD'nin kanalı yapma nedenleri arasında, Panama'daki iç karışıklıklardan faydalanarak kanal inşaat haklarını elde etme ve stratejik bir su yolu oluşturma amacı da bulunmaktadır.
Panama Kanalı, 31 Aralık 1999 tarihinde Torrijos-Carter Antlaşması gereği Panama'nın kontrolüne geçmiştir. Antlaşmanın temelinde, ABD'ye Panama Kanalı'nda haklar ve Panama'nın bazı kesimlerinde yetkiler veren Hay-Bunau-Varilla Anlaşması'nın kaldırılması yatmaktadır. Panama, kanalın tarafsızlığı için ABD'nin müdahale hakkını saklı tutan bir madde de kabul etmiştir.
Panama Kanalı'nın sahibi, 1977 yılında ABD Başkanı Jimmy Carter ve Panama lideri Omar Torrijos arasında imzalanan Torrijos-Carter Antlaşmaları sayesinde değişmiştir. Panama Kanalı'nın 1903-1979 yılları arasında ABD, 1979-1999 yılları arasında ise hem ABD hem Panama tarafından kontrol edilmesinin sebebi ise, 1979 yılında yürürlüğe giren anlaşmada kanalın, Panama Kanalı Komisyonu tarafından yönetilmesinin kararlaştırılmasıdır. ABD Başkanı Donald Trump, 2024 yılında yaptığı açıklamalarda Panama Kanalı'nın ABD'ye geri verilmesi gerektiğini savunmuş, ancak Panama Devlet Başkanı Jose Raul Mulino bu iddiaları reddederek kanalın Panama'ya ait olduğunu belirtmiştir.
Panama'nın ABD'ye bağlı olmasının nedeni, Panama Kanalı'nın 1903-1979 yılları arasında ABD tarafından kontrol edilmesi ve 1979-1999 yılları arasında hem ABD hem Panama'nın ortak kontrolünde olmasıdır. Panama Kanalı, 1999 yılında tamamen Panama Cumhuriyeti'ne devredilmiştir. Panama'nın ABD'ye bağlı olduğu dönemde, Kanal Bölgesi'nde yaşayan Amerikalılar kendi yasalarını uygulamış ve Panamalıların bölgeye girişi özel izinle mümkün olmuştur. Panama'nın ABD'ye bağlılığıyla ilgili bazı tarihi olaylar şu şekildedir: Hay-Bunau-Varilla Anlaşması. Trump'ın açıklamaları. Panama Devlet Başkanı Jose Raul Mulino, Panama Kanalı'nın her metrekaresiyle Panama'ya ait olduğunu ve ülkenin egemenliğinin pazarlık konusu olmadığını ifade etmiştir.
Panama Kanalı'nın önemli olmasının bazı nedenleri: Küresel ticaret: Atlantik ve Pasifik Okyanusları'nı birbirine bağlayarak dünya ticaretinin yaklaşık %5'ini gerçekleştirir. Zaman ve maliyet tasarrufu: Gemilerin Güney Amerika'nın güneyini dolaşmak zorunda kalmadan hızlı bir şekilde geçiş yapmasını sağlar, bu da yakıt tasarrufu ve zaman kazandırır. Stratejik konum: Asya, Kuzey Amerika ve Avrupa arasındaki ticareti kolaylaştırır. Ekonomik katkı: Panama'nın ekonomisine önemli ölçüde gelir sağlar. Mühendislik harikası: Yapımı sırasında birçok zorluk ve hastalık ile karşılaşılmıştır.
Panama Kanalı, ilk olarak 1881 yılında Fransız şirketi tarafından inşa edilmeye başlanmış, ancak mühendislik sorunları ve yüksek işçi ölüm oranları nedeniyle proje durdurulmuştur. İnşaat, 4 Mayıs 1904'te ABD tarafından devralınmış ve 15 Ağustos 1914'te tamamlanmıştır. İnşaat sırasında sıtma ve sarıhumma gibi hastalıklar ile büyük toprak kaymaları gibi zorluklarla karşılaşılmış ve yaklaşık 27.500 işçi hayatını kaybetmiştir. Kanal, 26 Haziran 2016 tarihinde genişletilmiş ve tekrar faaliyete geçmiştir. Panama Kanalı'nın yönetimi, 1999 yılından itibaren Panama'ya devredilmiştir.
Eğitim
Adezyonu etkileyen faktörler nelerdir 9 sınıf fizik?
ALMS online sınavda kamera var mı?
Anaokulunda hangi tabela zorunlu?
Adjuvan ne işe yarar?
A ve B rasyonel sayıların çarpımı nasıl bulunur?
Aktif ve sönmüş yanardağ arasındaki fark nedir?
A priorinin karşıtı nedir?
90 ve 2000 arası hangi kuşak?
Anadolu lisesinde hangi bölümler var?
Analitik ve inorganik kimya arasındaki fark nedir?
Aktif ve pasif öğrenme dengesi nasıl sağlanır?
Alaska'yı Rusya'dan kim aldı?
Anaokulunda kaç saat etkinlik yapılır?
Ana ve ara renkler nasıl öğretilir okul öncesi?
Anotta yükseltgenme mi olur?
Anaerobik bakteriler nerede yaşar?
Aktif metaller bazlarla tepkime verir mi?
Alanı 90 m2 olan bir dikdörtgenin çevresi en fazla kaç m'dir?
Afet ve acil durum planı kapsamında okul öncesi dönemde neler yapılabilir?..
Akademi eğitimi kaç yıl sürer?
AGS ve ÖABT konu dağılımı aynı mı?
Alkali metallerin 5 özelliği nedir?
Analitik sınıflandırmanın temel amacı nedir?
Aminoglikozidler hangi bakterilere etkilidir?
Anket konuları nelerdir?
Alüminyum ve eleminyum aynı mı?
Analitik kimyacı ne iş yapar?
Afrika kıtasında hangi ülkeler sömürge?
Abstract'ta hangi bilgiler olmalı?
Aktif metaller asitlerle tepkimeye girince hangi gaz açığa çıkar?
Anafor 2015 hangi platformda?
Analitik düzlemde neler var?
Amino asit üretimi hangi hücrelerde yapılır?
ADH hormonu nereden salgılanır?
ABD'deki deprem kaç şiddetinde oldu?
Analitik filozoflar kimlerdir?
Ahi evran eğitim fakültesi iyi mi?
Altıgende köşegenler açıortay mıdır?
Amerikan İç Savaşı'nı kim kazandı?
Ankara Valiliği kar tatili açıklaması yaptı mı?