Akarsular, çeşitli kriterlere göre farklı şekillerde sınıflandırılabilir:
Akma durumuna göre :
Akış debisine göre :
Akma ortamına göre :
Rejimine göre :
Ayrıca, akarsular döküldüğü yere göre açık havza ve kapalı havza akarsuları olarak da sınıflandırılabilir
Akarsu rejimi, bir akarsuyun yıl içinde taşıdığı su miktarındaki değişimleri ifade eder. Akarsu rejiminin bazı özellikleri: Düzenli rejim: Akarsu akımının yıl içinde fazla değişmediği durumdur. Düzensiz rejim: Yağış rejiminin düzensiz olduğu Akdeniz, Muson, Savan ve Karasal iklim bölgelerinde görülür. Karma rejim: Farklı iklim bölgelerinden geçen akarsularda görülür. Sel tipi rejim: İlkbahar yağışları ve kar erimesi gibi dönemlerde bol su taşır, yaz aylarında ise suları azalır. İnsan etkisi: Barajlar, sulama kanalları, sanayi tesisleri ve şehirleşme akarsu rejimini değiştirebilir.
Akarsu rejimleri dört ana kategoriye ayrılır: 1. Düzensiz rejimli akarsular: Akarsu akımında yıl boyunca büyük değişiklikler gözlenir. 2. Düzenli rejimli akarsular: Akarsu akımı yıl içinde fazla değişmez. 3. Sel tipi rejimli akarsular: İlkbahar yağışları ve kar erimeleri sonrası bol su taşır, yaz aylarında ise akım azalır. 4. Karma rejimli akarsular: Farklı iklim bölgelerinden geçerek ilerler ve birden fazla kaynaktan beslenir.
Akarsu, yeryüzünde ya da yer altında belirli bir yatak içinde, eğim boyunca sürekli veya zaman zaman akan sudur.
Akarsularla ilgili bazı terimler şunlardır: Akarsu: Belli bir yatak içerisinde eğime bağlı olarak akan sular. Kaynak: Akarsuyun doğduğu yer. Ağız: Akarsuyun denize, göle veya okyanusa döküldüğü yer. Havza: Akarsuyun kollarıyla birlikte sularını topladığı alan. Debi (Akım): Akarsuyun belli bir kesitinden geçen suyun miktarının metreküp cinsinden değeri. Rejim: Akarsuyun taşıdığı su miktarının yıl içinde değişimi. Su Bölümü Çizgisi: İki akarsu havzasını birbirinden ayıran sınır. Yatak: Akarsuyun içinde aktığı çukurluk. Kol: Ana akarsuya havzasında karışan her bir akarsu. Delta: Akarsuyun denize dökülürken oluşturduğu üçgen şeklindeki alan.
Hayır, akarsu ve dere aynı şey değildir. Akarsu, yeryüzünde ya da yer altında belirli bir yatak içinde, eğim boyunca sürekli veya zaman zaman akan sudur. Dere ise en küçük akarsu türüdür ve genellikle vadi içinde olur. Büyüklük sıralaması şu şekildedir: nehir-ırmak > çay > dere.
Türkiye'deki en uzun akarsular şunlardır: 1. Kızılırmak: 1.355 kilometre. 2. Fırat Nehri: 1.263 kilometre. 3. Sakarya Nehri: 824 kilometre. 4. Murat Nehri: 722 kilometre. 5. Seyhan Nehri: 560 kilometre. Ayrıca, Aras Nehri'nin 548 kilometrelik kısmı Türkiye sınırları içerisindedir.
Akarsuların oluşturduğu yer şekilleri iki ana gruba ayrılır: 1. Akarsu aşındırma şekilleri: vadi (çentik, boğaz, kanyon); kırgıbayır (badlans); peribacası; dev kazani (çavlan); plato; peneplen (yontukdüz). 2. Akarsu biriktirme şekilleri: birikinti konisi (birikinti yelpazesi); dağ eteği ovası; dağ içi ovası; taban (kaide) seviyesi ovası; delta ovası; ırmak (kum) adası. Ayrıca, hem aşındırma hem biriktirme yapan menderes (büklüm) ve seki (taraça) gibi şekiller de vardır.
Eğitim
ALES sınavında 15 dakika kuralı var mı?
Aktivasyon enerjisi hangi durumlarda düşer?
Anadolu Selçuklu Devleti'nin kuruluşu ve Anadolu'nun Türkleşmesi hangi bölü..
Adsorplanan madde nasıl ayrılır?
Akın Dil Türkiye geneli YDS deneme PDF nasıl indirilir?
Amiloplast nişastayı nerede depolar?
Aerobik hücresel solunum nerede gerçekleşir?
Akarsular kaça ayrılır?
A4 yarısı hangi kağıt boyutu?
Alfa ve beta gama ne zaman yükselir?
Akıllı telefon beyni nasıl etkiler?
Aktif Matematik video çözümleri neden yok?
Ankara HacıBayram Veli Üniversitesi özel mi devlet mi?
95 ortalama ile kaç puan alınır?
ALMS Van'da hangi dersler var?
ALES için hangi paragraf soruları çözülmeli?
Akıllı insan zeki olmak zorunda mı?
Ambulans şöförü olmak için kaç saat eğitim alır?
Aile değişme konusu nedir?
Ahlak ve yurttaşlık eğitimi test soruları nelerdir?
Antalya'nın en tehlikeli fay hattı nerede?
Antagonist ve agonist kaslar nasıl çalışır?
Amerikan Kültür dil okulu sertifikası ne işe yarar?
Anaokulu yardımcı öğretmen olmak için ne yapmalı?
Akademik öz yeterlik nedir?
AKTS 30 altı olursa ne olur?
Amip ve öglena amitoz bölünme yapar mı?
Agis ve augis nedir?
Alt tür ile varyete arasındaki fark nedir?
Akdeniz'in en büyük depremi ne zaman oldu?
Aktif matematik hangi seviye için uygundur?
90x90x20 kutu kaç desi?
Almanya'da en çok sevilen başbakan kim?
Amfoter ve yarı soy aynı mı?
Agonizm ve antagonizm nedir tıpta?
Anket formunda demografik bilgiler nelerdir?
Alt ekstremitenin en büyük kemiği nedir?
Anaokulunda hangi resimler olmalı?
Akarsuyun yeterli miktarda alüvyon taşıması hangi şeklin oluşabilmesi için ..
Anot ve katot elektron verir mi?