Evet, bağ eylem ve ulaç aynı anlama gelir
Zarf-fiil olarak da bilinen bağ eylem veya ulaç, bir fiilin cümlede zarf (belirteç) görevinde kullanılan hâlidir
Bağ fiiller, fiil kök ve gövdelerine getirilen eklerle geçici olarak zarf oluşturur ve çekim eki almaz
Bağ kelimesi, farklı bağlamlarda çeşitli anlamlar taşır: Ziraat terimi: Asma veya meyve bahçesi. Düğümlenebilir nesne: İp, sicim, şerit, tel gibi şeyleri ifade eder. İlgi veya ilişki: İki şey arasındaki bağ veya rabıta. Anatomi terimi: Kemikleri birbirine bağlayan veya iç organları yerinde tutan lif demeti. Denizcilik terimi: Halat üzerine atılan sağlam ve kolayca çözülebilen düğüm. Müzik terimi: Nota yazarken kullanılan yay şeklindeki işaret.
Bağlaçları ayırt etmek için şu yöntemler kullanılabilir: Bağlaç olan “ki” ve ek olan “-ki” ayrımı: Bağlaç olan “ki” her zaman ayrı yazılırken, ek olan “-ki” bitişik yazılır. Bağlaçların yazımı: Bağlaçlar (“ile” hariç) önceki ve sonraki kelimeden ayrı yazılır. Bağlaçların işlevi: Bağlaçlar, cümleleri, cümle ögelerini ve kelimeleri birbirine bağlar. Bağlaç türleri: Eşdeğerlik bağlaçları: “ya da, veya, yahut, veyahut” gibi bağlaçlar, aynı değerde olup da birinin tercih edilmesi gereken iki seçenek arasında kullanılır. Karşılaştırma bağlaçları: “ya…ya”, “hem…hem (de)” ve “ne…ne (de)” gibi bağlaçlar, cümleler veya ögeler arasında karşılaştırma yapar. Gerekçe bağlaçları: “çünkü”, “madem(ki)” ve “zira” gibi bağlaçlar, bir eylemin nedenini belirtir. Başlama bağlaçları: “ama, fakat, lâkin, yalnız, ancak, ne var ki, oysa” gibi bağlaçlar, aralarında zıtlık bulunan iki ayrı ifadeyi veya cümleyi birbirine bağlar.
Bağ fiil, diğer adlarıyla zarf-fiil veya ulaç, cümle içerisinde zarf görevinde kullanılan eylemsilere verilen addır. Fiilimsilerin üç grubundan biri olan bağ fiiller, fiil kök ve gövdelerinden ek alarak türemektedir. Bağ fiillerin bazı ekleri şunlardır: -ip, (-ıp, -up, -üp); -arak (-erek); -madan (-meden); -dıkça (-dikçe, -tıkça, -tikçe); -ınca (-ince); -alı (-eli); -ken; -a (… -a … -a); -r … -maz (… -r … -mez); -asıya (-esiye); -casına (-cesine). Bağ fiiller, cümleleri zaman veya durum yönüyle tamamlamaktadır.
Bağ fiiller (zarf fiiller), aldıkları eklere ve cümlede kazandıkları anlamlara göre şu şekilde sınıflandırılabilir: Bağlama ulacı: "-ıp, -ip, -up, -üp". Durum ulaçları: "-a, -e, -erek, -meden, -meksizin, -asıya". Zaman ulaçları: "-dıkça, -dikçe, -ınca, -eli, -ken, -r...-maz, -casına, -cesine". Bağ fiiller, fiillerden türetilebildiği gibi sıfat fiillerden de ekler alarak oluşturulabilir.
Bağ fiil (zarf-fiil) bulmak için şu eklere dikkat edilebilir: -ip, -ıp, -up, -üp; -arak, -erek; -madan, -meden; -maksızın, -meksizin; -dıkça, -dikçe, -tıkça, -tikçe; -ınca, -ince; -alı, -eli; -ken; -a (…-a …-a, …-e …-e); -r …-maz (…-r …-mez). Bağ fiillere örnek cümleler şu şekilde verilebilir: "Sokağın köşesinden koşarak kaçtı". "Evin yolunda bata çıka gidiyoruz". "Çocuklar gülerek bizlere bakıyordu". "Araba ilerledikçe evleri bir bir geçiyoruz". "Durakta beklerken annem yanıma geldi". Bağ fiillerin pek çok eki olduğu için ezberlenmesi zor olabilir. Bağ fiillerle ilgili daha fazla bilgi için aşağıdaki kaynaklar incelenebilir: turkedebiyati.org; hurriyet.com.tr; dilbilgisi.net.
Blog
Bilumumun kökeni nedir?
Ağız tadını vermek ne demek?
Bambaşka ne tür bir zarftır?
Barmaid gece çalışır mı?
Balık burcu en çok hangi aylarda şanslı?
Berhava ve bertaraf etmek aynı mı?
Birleşik çekimli fiil ve birleşik zamanlı fiil aynı şey mi?
Birkaç tane ayrı mı?
Baldız Türkçe mi?
BFF ve best friend aynı şey mi?