Basit cümle , tek yargı bildiren, tek yüklemden oluşan cümledir. Bu yüklem, çekimli bir fiil ya da ek fiil almış isim soylu bir sözcük veya söz grubu olabilir. Basit cümlelerde, yüklemin dışında sözcük olarak fiilimsi (eylemsi) yer almaz
Birleşik cümle ise bir temel cümle ile onun anlamını tamamlayan en az bir yan cümlecikten meydana gelen cümledir. Temel cümleyle yan cümlenin bir araya geliş şekillerine göre birleşik cümleler çeşitlere ayrılır
Bazı birleşik cümle türleri :
Birleşik cümle ve bileşik cümle arasındaki fark şu şekilde açıklanabilir: Birleşik cümle, bir temel cümle ile onun anlamını tamamlayan en az bir yan cümlecikten meydana gelir. Bileşik cümle, birden fazla yargıyı ifade eden ve genellikle birden fazla yüklem içeren cümlelerdir. Dolayısıyla, tüm bileşik cümleler birleşik cümledir, ancak tüm birleşik cümleler bileşik cümle değildir.
Bağlı ve birleşik yapılı cümleler, yapılarına göre cümle türleri arasında yer alır. Birleşik yapılı cümleler, en az iki yargı bildiren cümlelerdir. Birleşik yapılı cümleler şu türlere ayrılır: Girişik birleşik cümle: Bir fiil ve bir fiilimsiden oluşur. Şartlı birleşik cümle: Fiillerin sonuna "-se", "-sa" eki getirilerek oluşturulur. Ki'li birleşik cümle: Farsça "ki" bağlacıyla birbirine bağlanan cümlelerden oluşur. Bağlı cümleler, aralarındaki anlam ilgisi nedeniyle bir bağlaçla birbirine bağlanan cümlelerdir. Bağlı cümleler iki türe ayrılır: "Ki"li bağlı cümleler: Yardımcı cümlenin ana cümleyi genellikle nesne ve zarf göreviyle tamamladığı cümlelerdir. Diğer bağlaçlarla kurulan bağlı cümleler: "Ama", "fakat", "yalnız", "ve", "veya" gibi bağlaçlarla kurulan cümlelerdir.
Girişik birleşik cümle bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Cümlede fiilimsi arama. 2. Yan cümlenin tespiti. 3. Temel cümlenin belirlenmesi. Örnekler: "Seni soran kişi, şu muydu?" (Sıfat fiil). "Havaların soğuması, tatilcileri üzdü." (İsim fiil). "Geldiğini duyunca, hemen koştum." (Zarf fiil). Girişik birleşik cümleleri ayırırken arada virgül kullanmak önemlidir.
Birleşik cümlelerde yan cümle bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Cümlenin başına bakmak. 2. Cümlenin öğelerini belirlemek. 3. Yüklemi tespit etmek. 4. Bağlaçları incelemek. Örnek: "Erken gelirsen, parka gideriz" cümlesinde "erken gelirsen" kısmı şartlı yan cümledir. Yan cümlecik türleri: Dilek-şart kipi veya ek-fiilin şartı ile oluşturulanlar. Ki bağlacı ile oluşturulanlar. İç içe cümleler. Fiilimsiler ile oluşturulanlar.
Girişik cümle ve girişik birleşik cümle aynı anlama gelir. Girişik birleşik cümle, yan cümlesi fiilimsilerle kurulan cümlelerdir. Girişik cümle terimi ise genellikle bu tür cümlelerin genel adı olarak kullanılır. Dolayısıyla, girişik cümle ve girişik birleşik cümle aynı kavramı ifade eder.
10 tane basit cümle: 1. Yarın akşam ailecek sinemaya gidecekler. 2. Bu akşamın menüsünde domates çorbası, yahni, pilav ve salata var. 3. Seninle bundan sonra konuşmayacağım. 4. Hayatta en hakiki mürşit ilimdir. 5. Derse zamanında yetişemeyeceğim. 6. En sevdiğim yemek kuru fasulyedir. 7. Evin duvarlarını kırmızıya boyayalım. 8. Her hafta en az bir kitap bitiriyorum. 9. İki kardeş birbirine çok benziyor. 10. Bu model arabalar yakıtı tasarruflu kullanır.
Girişik birleşik cümle ile bağlı cümle arasındaki temel fark, cümle öğelerinin bağlanma şeklidir: Girişik birleşik cümle: Yan cümlecik, temel cümlenin bir öğesi veya onun bir parçası olarak yer alır ve fiilimsiler veya çekimli fiillerle kurulur. Bağlı cümle: Cümleler, aralarındaki anlam ilişkisi nedeniyle bir bağlaçla birbirine bağlanır. Özetle: - Girişik birleşik cümle: Fiilimsi veya çekimli fiillerle kurulur. - Bağlı cümle: Bağlaçlarla birbirine bağlanır.
Blog
Ağzının içine bakmak deyimi ne demek?
Bir işi yapmak ve yerine getirmek arasındaki fark nedir?
Basit ve birleşik cümle nedir?
BKÖ ne demek?
Bayan kime denir?
Baldızın kızı neden baldız sayılır?
Balıkçılık için hangi çanta kullanılır?
Bkz. neden kullanılır örnek?
BG hangi ülke kısaltması?
Baytar ve hekim eş anlamlı mı?
Bacanaklı akraba ne demek?
Bay bay yerine ne kullanılır?
Birini tanımlamak için hangi kelimeler kullanılır?
Bağlaçtan sonra virgül ne zaman konur?
B2 ve B1 seviyesi İngilizce nedir?
Bir yere ayak basmak deyim mi?
Başat ve dominant aynı mı?
Bahçe dubleks ile çatı dubleks arasındaki fark nedir?
Become hangi hallerde kullanılır?
Belçika Flamanca ve Fransızca biliyor mu?
Back yapmak ne demek?
BAE ne anlama gelir?
Belarus hangi dili konuşuyor?
Belki de acaba ne demek?
Bina ve yapı arasındaki fark nedir?
Biblo ve bibliyografi ne demek?
Birinin nezdinde olmak ne demek?
Been nasıl kullanılır örnek cümleler?
Blend ne anlama gelir?
Balık burcu olan ünlüler kimlerdir?
Babil Nargile Takımı kaliteli mi?
Barış Alper Yılmaz'ın boyu kaç?
Ağız ve şive aynı şey mi?
Bambi yatak baza başlık kaç yıl garantili?
Bağlaç ile edat nasıl ayırt edilir örnek cümleler?
Bağışın şartları nelerdir?
Basketball ingilizce nasıl yazılır?
Banyo ingilizce ne demek?
Başkaldırı ve isyan arasındaki fark nedir?
Balık almak neye işarettir?