Belirtisiz nesne, herhangi bir hâl eki almaz ve yalın hâlde bulunur
Örneğin:
Belirtme ve iyelik eklerini ayırt etmek için şu yöntemler kullanılabilir: Sözcüğün başına “onun” ifadesi getirilerek cümle okunur. “Onu” kelimesi, “-i, -ı, -ü, -u” eklerini alan sözcüğe eklenir. Örnekler: “(Onun) kitabı kaybolmuş. “(Onun) kitabı versene. Belirtme hali eki, bir ismin yöneldiği yeri veya amacı belirtir ve “-i, -ı, -u, -ü” gibi eklerle kullanılır.
Belirtili nesne, "-ı, -i, -u, -ü" belirtme hâl ekini alır. Örnekler: Öğretmen seni görmek istiyor. (kimi?). Babam evi boyadı. (neyi?). Kardeşim, annemin hediye ettiği kolyeyi kaybetmiş. (neyi?). Kışlanın kapısında saatlerce senin gelmeni bekledim. (kimi?).
Belirtisiz isim tamlamasına örnek cümleler: Artık her evde misafir odası bulunmuyor. Bursa şeftalisi ayrı bir lezzete sahiptir. Yaz yağmuru düşer durur yüreğime. Köy evi. Çiçek bahçesi. Belirtili isim tamlamasına örnek cümleler: Babasının arabası hala kapının önünde duruyor. Televizyonun kumandası kaybetmişim. Evin salonu her yerden daha temizdir. Ali’nin bisikleti. Dedenin hikayesi. İsim tamlaması örnekleri hakkında daha fazla bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir: tr.wikipedia.org; turkedebiyati.org; haberturk.com.
Belirtme eki ve tamlayan eki arasındaki fark, aldıkları eklerin farklı olmasıdır. Belirtme eki, isimlere "-ı, -i, -u, -ü" eklerini ekleyerek onları belirtili nesne yapar. Tamlayan eki ise isimlere "-ın, -in, -un, -ün" eklerini ekleyerek onları başka bir isimle ilişkilendirir, yani tamlayan yapar.
Belirtisiz ve belirtili isim tamlamaları arasındaki temel farklar şunlardır: Belirtili tamlama: Tamlayan ve tamlanan ek alır. Tamlayan ilgi eki ("-ın /-in /-un /-ün") alır, tamlanan ise iyelik eki ("-ı /-i /-u /-ü") alır. Tamlanana sorulan "kimin, neyin?" sorularıyla tamlayan bulunabilir. Tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir ve araya başka sözcükler girebilir. Belirtisiz tamlama: Tamlayan ek almaz, tamlanan ise iyelik eki alır. Tamlayan ile tamlanan yer değiştiremez ve araya başka sözcük giremez. Genellikle tamlayan sonundaki "-ı, -i, -u, -ü" harfi kapatılarak okunduğunda iki sözcük arasındaki anlam bağı koparsa, bu bir belirtisiz tamlamadır. Örnekler: Belirtili tamlama: "uçağın motoru". Belirtisiz tamlama: "erik ağacı".
Belirtme eki ve nesne aynı şey değildir. Belirtme eki, cümledeki bir kelimenin belirli bir şeye işaret ettiğini gösteren ektir. Nesne ise, cümlede öznenin yaptığı iş ve eylemden doğrudan etkilenen ögedir. Belirtme eki almış kelimeler, cümle içerisinde belirtili nesne olarak kullanılır.
Belirtisiz isim tamlamasında sadece tamlanan iyelik eki alır. Tamlanan eki, “-ı, -i, -u, -ü, (-sı, -si, -su, -sü)” eklerinden oluşur. Örnek: erik ağacı; sigara böreği; sel felaketi.
Blog
Belirtisiz nesne hangi ekleri alır?
Bir koltukta iki karpuz taşımak ne demek?
Bakü şu anda hangi saat diliminde?
BFF ne anlama gelir?
Baldız ve sot aynı şey mi?
Berat Albayrak ve Berat Erdoğan kardeş mi?
Balık burcu hangi ay ve özellikleri?
Baytar ve veteriner aynı mı?
Bir Kızıl Goncaya Benzer Dudağın hikayesi nedir?
Başak aşağı ve başak yukarı nasıl anlaşılır?
Bayır ve yamaç aynı şey mi?
Birr ne anlama gelir?
Bir şeyi sümen altına almak ne demek?
Bkl açılımı nedir?
Bole hangi ülkenin dili?
Baddies ne demek ünlü?
Aşikâr ve açık aynı şey mi?
Bek up yapmak ne demek?
Be going to ve be likely to arasındaki fark nedir?
Bilim adamları Mars'a yeni bir araç gönderecek cümlesinde özel isim var mı?..
Beyaz çorap neyi temsil eder?
Bodoslama ne demek?
Bitişik nizamda kaç kat yapılır?
Başı örtük ne demek?
Beautiful ve pretty arasındaki fark nedir?
Bade ne anlama gelir?
Başkahramanın bitişik mi ayrı mı?
Bodrum depreminde kaç kişi öldü 2017?
Aşık ve maşuk ne demek?
Ağzı kulaklarına varmak ve ağzından çıkanı kulağı duymamak aynı mı?..
Aşırı yükselmek ne demek?
Ağır ve hafif zıt anlamlı mı eş anlamlı mı?
Bon appetit ingilizce ne demek?
Başlangıç bulmaca cevabı nedir?
Beyaz Güvercin neden kutsaldır?
Beri olmak eş anlamlısı nedir?
Beykoz kaç tane mahalle var?
Bir cümlede fiilimsi olması o cümlenin fiilimsi olan cümle olduğunu gösteri..
Balyoz kelimesi nereden gelir?
Bayındır ismi nereden gelir?