"Bilmek" fiili, kurallı birleşik fiillerden biridir
Fiil (eylem), varlıkların yaptıkları işi, hareketi, oluşu veya durumu belirten kelimedir. Fiiller, anlamlarına göre üç ana gruba ayrılır: 1. İş (kılış) fiilleri: Öznenin kendi iradesiyle gerçekleştirdiği eylemleri ifade eder. 2. Oluş fiilleri: Öznenin iradesi dışında gerçekleşen değişimleri belirtir. 3. Durum fiilleri: Öznenin bir durumu ifade eden ve nesneye yönelmeyen fiillerdir.
Fiil (eylem), varlıkların yaptığı işi, hareketi ve oluşu çeşitli ekler alarak şahıs ve zamana bağlı olarak anlatan kelimedir. Fiillere bazı örnekler: gel; gör; sev; uç; bak; kalk; sor; ye; oku. Fiil olup olmadığını anlamak için bir kelimeye “-me /-ma” olumsuzluk eki veya “-mak / -mek” mastar eki getirilebilir. Örneğin, “okudu” kelimesi “oku(mak)” olduğu için fiil, “uyuyor” kelimesi ise “uyu(mak)” olduğu için fiil olarak kabul edilir.
On tane kurallı birleşik fiil örneği: 1. Yeterlik Fiili: Okula geç kalırsam öğretmenim kızabilir. Mustafa bu çantayı taşıyabilir. Bu yıl kış geç gelebilir. 2. Tezlik Fiili: Kurbağa hızla uzattığı dili ile sineği yakalayıverdi. Çocuk, annesini görünce yanına koşuverdi. Bakkaldan onu alıver, sonra hesaplaşırız. 3. Süreklilik Fiili: Televizyonun karşısında uyuyakalmışım. Her on yılda bir, geçmişten bu yana süregelen edebiyatı alaşağı ediyoruz. Oradakileri görünce donakaldık. 4. Yaklaşma Fiili: Kaldırımda yürürken düşeyazdım. Heyecandan mal gibi kalbim durayazdı. Kardeşim yolda yürürken düşeyazdı. 5. Yardımcı Fiillerle Yapılan Birleşik Fiiller: mecbur olmak, dua etmek, doğum yapmak, namaz kılmak, perişan eylemek.
Türkçede fiillerin zamanları şunlardır: Şimdiki zaman: Eylemin o an gerçekleştiğini ifade eder. Geçmiş zaman: Eylemin geçmişte yapıldığını belirtir. İki türü vardır: Bilinen (görülen) geçmiş zaman: Fiilin kesin olarak yapıldığını bildirir. Öğrenilen (duyulan) geçmiş zaman: Fiilin duyulduğunu veya öğrenildiğini ifade eder. Gelecek zaman: Eylemin gelecekte yapılacağını belirtir. Geniş zaman: Eylemin her zaman yapıldığını bildirir. Ayrıca, bu zamanların üzerine haber veya dilek kip ekleri getirilerek birleşik zamanlar oluşturulabilir.
Kurallı ve yardımcı fiil içeren cümleler şunlardır: 1. Kurallı Birleşik Fiiller: - "Babam, her türlü vasıtayı kullanabiliyor." (Yeterlik fiili). - "Bu yaz çok sıcak geçebilir." (Olasılık). - "Yarın getirmek şartıyla kitabı alabilirsiniz." (İzin verme). 2. Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiiller: - "Dedem salonda namaz kılıyor.". - "Ev işlerinde anneme yardım ettim.". - "Komutan öyle emir buyurdu.". - "Allah, rahmet eylesin.".
Hayır, yeterlik fiili ve kurallı bileşik fiil aynı değildir. Kurallı bileşik fiiller, iki fiilin belirli kurallara göre birleşmesiyle oluşur ve dört alt türde incelenir: yeterlilik, tezlik, yaklaşma ve sürerlik. Yeterlik fiili, kurallı bileşik fiillerin bir türüdür ve bir fiile "-ebilmek" yardımcı fiili getirilerek oluşturulur. Dolayısıyla, yeterlik fiili, kurallı bileşik fiillerin bir alt kategorisidir, ancak her kurallı bileşik fiil yeterlik fiili değildir.
Yardımcı fiil ile kurallı birleşik fiil arasındaki fark şu şekilde açıklanabilir: Yardımcı fiil ile yapılan birleşik fiiller, "etmek, olmak, bulmak, yapmak, eylemek, kılmak, buyurmak" gibi yardımcı fiillerin ad soylu bir sözcükle bir eylemi birlikte ifade edecek şekilde öbekleşmesiyle oluşur. Kurallı birleşik fiiller, iki fiilin belirli kurallara göre birleşmesiyle oluşur. Kurallı birleşik fiiller dört grupta incelenir: Yeterlik fiili. Tezlik fiili. Süreklilik fiili. Yaklaşma fiili.
Blog
Belarus'da Rusça öğrenmek kolay mı?
Birini övmek için hangi kelimeler kullanılır?
Bezmi eleste kimler katıldı?
Başak burcunun elementi ve grubu nedir?
Birinci El ve ikinci el arasındaki fark nedir?
Ağzı sıkı olmak ve ağzından bakla ıslatmamak aynı mı?
Belli açık bulmaca ne demek?
Bartın şadırvanı neden yapıldı?
Bitlis'in en büyük evliyası kimdir?
Bedel ödemek ne demek?
Benzetme hangi unsurda bulunur?
Betimlemede hangi duyulara yer verilir?
Baytar eş anlamlısı nedir?
Birleşik Arap Emirlikleri'nin İngilizce adı nedir?
Başarılarınız daim olsun nasıl yazılır?
Bilmek fiili kurallı mı?
Barsak mı bağırsak mı TDK?
Body ne anlama gelir?
Aşkım yerine ne denir?
Black Stone sigara hangi ülkenin?
Ağustos burcu özellikleri nelerdir?
Birleşik eylem ve birleşik çekimli eylem aynı şey mi?
Before ve before last farkı nedir?
Birini mazur görmek nasıl kullanılır?
Bayern ve Bavyera aynı mı?
Bom Dia hangi dilde?
Ağız ile ilgili deyimler nelerdir?
Bir Araya Gelmek ne demek?
Bahtsız ne anlama gelir?
Birleşik sözcükler hangi durumlarda ayrı yazılır?
Balon çeşitleri nelerdir?
B1 seviye İngilizce çeviri yapabilir mi?
Bilhassa ile özellikle arasındaki fark nedir?
Bkz. ve ref ne demek?
Bone ne anlama gelir?
Bayram bu yıl neden 9 gün?
Bağlamak ingilizce nasıl okunur?
Birkaç nasıl kullanılır örnek cümleler?
Bir kere de birleşik mi ayrı mı TDK?
Başa düştüm ne demek Azerbaycanca?