Bitişik yazılan birleşik kelimeler , belirli kurallara göre tanımlanabilir:
Ayrı yazılması gerekirken birleşik yazılan bazı kelime örnekleri: Kişi adlarından oluşmuş yer ve kuruluş adları: Yunus Emre Mahallesi, Gazi Mustafa Kemal Bulvarı. Yol ve ulaşımla ilgili birleşik kelimeler: çevre yolu, deniz yolu, kara yolu. Durum, olgu ve olay bildiren sözlerden kurulmuş birleşik kelimeler: açık oturum, ana dili, ay tutulması. Bilim ve bilgi sözleriyle kurulmuş birleşik kelimeler: anlam bilimi, dil bilimi, yer bilimi. Renk adı içeren isim tamlaması yapısındaki kelimeler: bal rengi, duman rengi, portakal rengi. Sıfat-fiil ekleriyle kurulmuş sıfat tamlaması yapısındaki kelimeler: güler yüz, çalar saat, yazar kasa. Daha fazla örnek için TDK'nın yazım kuralları sayfasına başvurulabilir.
Ayrı ve bitişik yazılan kelimeler tablosunu bulabileceğiniz bazı kaynaklar: tdk.gov.tr. tr.wikibooks.org. dilbilgisi.org. youtube.com. teknofenkoleji.com.
Hayır, birleşik fiil ve birleşik sözcük aynı şey değildir. Birleşik fiil, en az iki sözcüğün birleşerek veya öbekleşerek oluşturduğu eylemlerdir. Birleşik sözcük ise, iki farklı yapıdadır: Birleşik isim. Birleşik fiil. Birleşik fiiller, yapılarına göre üçe ayrılır: 1. Kurallı birleşik fiiller. 2. Yardımcı fiille yapılan birleşik fiiller. 3. Anlamca kaynaşmış (deyimleşmiş) birleşik fiiller.
Birleşik kelime bulmak için üç örnek: 1. "Atatürk" kelimesi, "Ata" ve "Türk" kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. 2. "Sivrisinek" kelimesi, "sivri" ve "sinek" kelimelerinin birleşimiyle oluşmuştur. 3. "Gecekondu" kelimesi, "gece" ve "kondu" kelimelerinin birleşimiyle oluşmuştur.
Yazım kuralları hem bitişik hem de ayrı olarak yazılabilir. Bitişik yazılan birleşik kelimeler arasında şunlar bulunur: - Ses düşmesine uğrayan birleşik kelimeler (örneğin, sedeftaşı). - Arapça kökenli kelimeler ve yardımcı fiillerle kurulan birleşik kelimeler (örneğin, emretmek). - Kalıplaşmış eklerle oluşturulan birleşik kelimeler (örneğin, yatakhane). Ayrı yazılan birleşik kelimeler ise şunlardır: - Yardımcı fiillerle yapılan birleşmeler, eğer ilk kelimede ses düşmesi ya da türeme yoksa (örneğin, dans etmek). - Anlam değişikliği olmayan birleşik kelimeler (örneğin, köpek balığı). - Sıfat-fiil ekleriyle yapılan birleşik kelimeler (örneğin, çalar saat).
Birleşik ve ayrı yazılan kelimelerden bazıları şunlardır: Birleşik yazılan kelimeler: Ses düşmesine uğrayan kelimeler: birbiri, kaynana, pazartesi. Kalıplaşmış kelimeler: yatakhane, akşamüstü. Her iki ögesi de ek almış kelimeler: günlükyazar, savaşkılavuzu. Bitki, hayvan veya hastalık adlarıyla renk adlarının birleştiği kelimeler: yeşilçam, sarıkanat. Ara yönleri belirten kelimeler: kuzeydoğu, güneybatı. Baş sözüyle oluşturulan sıfat tamlamaları: başkan, başöğretmen. Ağa, bey, efendi, hanım, nine ile kurulan kelimeler: beyefendi, hanımefendi. Ayrı yazılan kelimeler: Hayvan türlerinden birinin adıyla kurulanlar: köpek balığı, uğur böceği. Bitki türlerinden birinin adıyla kurulanlar: çörek otu, lavanta çiçeği. Nesne, eşya ve alet adlarından biriyle kurulanlar: lüle taşı, duvar saati. Durum, olgu ve olay bildiren sözlerden biriyle kurulanlar: açık öğretim, Ay tutulması. Yiyecek, içecek adlarından biriyle kurulanlar: tulum peyniri, İzmir köftesi. Zamanla ilgili olanlar: bağ bozumu, gece yarısı, hafta başı, hafta sonu. Bilim ve bilgi sözleriyle kurulanlar: dil bilgisi, gök bilimi. İyi dilek, karşılama ve uğurlama sözleri: hoşça kal, sağ ol, hoş geldin.
Birleşik sözcükler aşağıdaki durumlarda ayrı yazılır: Etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller, herhangi bir ses düşmesine veya türemesine uğramazsa ayrı yazılır. Birleşme sırasında kelimelerinden hiçbiri veya ikinci kelimesi anlam değişikliğine uğramayan birleşik kelimeler ayrı yazılır. Renk sözü veya renklerden birinin adıyla kurulmuş isim tamlaması yapısındaki renk adları ayrı yazılır. Yer adlarında kullanılan batı, doğu, güney, kuzey, aşağı, orta, yukarı, iç, yakın, uzak gibi kelimeler ayrı yazılır. Dış, iç, sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır.
Blog
Bitişik yazılan birleşik kelimeler nasıl bulunur?
Ağır ağır ve yavaş yavaş aynı şey mi?
Aşk tanrısı kim?
Bin ne anlama gelir?
Bir sonraki ne zaman kullanılır?
Bağlı kelimesinin kökü nedir?
Belirtisiz tamlamada tamlayan ve tamlanan yer değiştirir mi?
Bilal isminin özellikleri nelerdir?
Bayağı ne demek?
Bayanlara çok naziksiniz ne demek?
Benzetme ne anlama gelir?
Bolluk için hangi renk?
Ağzının ayarı olmamak ne demek?
Batı Avrupa hangi kıtada yer alır?
Biri ne anlama gelir?
Babaannenin elini öpmek ne anlama gelir?
Balık burcunun yükseleni nasıl anlaşılır?
Babın ne demek TDK?
Belirtme ve iyelik eki nasıl ayırt edilir?
Birinin tekelinde olmak ne anlama gelir?
Beykoz hangi posta dağıtım merkezine bağlı?
Bartın için sarı kodlu uyarı nedir?
Bare minimum ne demek?
Beşer ne demek?
Aşkenazı ve Sefarad arasındaki fark nedir?
Beyefendi nasıl yazılır TDK?
Banma ve bandırma ne demek?
Birleşik fiil örnekleri 10 tane yardımcı fiil?
Bahtına düşmek ne anlama gelir?
Aşamalı durum nedir?
Başöğretmen nasıl yazılır TDK?
Babamın dayısının eşi benim neyim olur?
Başak burcunun yükseleni hangi burçtur?
Başka yollara sapmak ne demek?
Bebek arabası ve puset aynı şey mi?
Bir Yere Nasıl Yazılır TDK örnek?
Baton ve değnek aynı şey mi?
Biçimbirim ve kök nedir?
Banko ne demek?
Bordonun zıt rengi nedir?