Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) kapsamında çevre hakkı ihlali , genellikle "çevrenin korunmasını isteme hakkı" ve "sağlıklı ve sessiz bir çevrede yaşama hakkı" ile ilişkilendirilir. Bu haklar, AİHS'de doğrudan düzenlenmemiş olsa da, çeşitli bildiriler, şartlar ve protokollerde yer almıştır
AİHS'de çevre hakkı ihlalinin kabul edilebilmesi için :
AİHM, çevre hakkı ihlallerini genellikle AİHS'nin. maddesi (özel ve aile hayatına saygı hakkı) kapsamında değerlendirir. Ayrıca,. madde (adil yargılanma hakkı) de çevre hakkı ihlallerinde rol oynayabilir
Çevre hakkı üzerinden verilen ihlal kararlarından bazıları şunlardır: ÇED raporlarının iptali. Yargı kararlarının uygulanmaması. Yasal düzenlemelere uyulmaması. Acele kamulaştırma ve ivedi yargılama. Bilgi edinme ve katılımın kısıtlanması. Çevre hakkı ihlalleri, yaşam hakkı, mülkiyet hakkı gibi diğer haklarla da ilişkilendirilerek incelenebilir.
AİHS, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin kısaltmasıdır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS), 4 Kasım 1950'de Roma'da imzalanan ve 3 Eylül 1953'te yürürlüğe giren, Avrupa Konseyi üyesi devletlerin insan haklarını ve temel özgürlükleri korumayı taahhüt ettikleri bir sözleşmedir. 59 maddeden oluşan sözleşme, temel hak ve özgürlüklerin yanı sıra, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kuruluşu, yapısı ve yetkilerini de düzenler. Türkiye, AİHS'yi 18 Mayıs 1954'te onaylamış, 28 Ocak 1987'de bireysel başvuru hakkını tanımış ve 28 Ocak 1990'da Mahkemenin zorunlu yargı yetkisini kabul etmiştir.
Çevre kanununa göre kirleten öder ilkesi, kirliliği önlemenin veya kirlilik meydana geldiğinde sorumluluk tesis etmenin bir yolu olarak modern çevre politikasının altında yatan bir ilkeyi oluşturur. Bu ilkeye göre: Kirleten, kirliliğin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli önlemleri almak zorundadır. Kirlilikten kaynaklanan maliyetler, kirletici tarafından karşılanır. Kirletici, çevreye verdiği zararları tazmin etmekle yükümlüdür. Türkiye'de bu ilke, 1983 tarihli Çevre Kanunu'nun 3/g ve 28. maddelerinde yer alır. İlgili maddelere göre: "Kirlenme ve bozulmanın önlenmesi, sınırlandırılması, giderilmesi ve çevrenin iyileştirilmesi için yapılan harcamalar kirleten veya bozulmaya neden olan tarafından karşılanır". "Çevreyi kirletenler ve çevreye zarar verenler sebep oldukları kirlenme ve bozulmadan doğan zararlardan dolayı kusur şartı aranmaksızın sorumludurlar".
Çevre hakkının temel ilkeleri şunlardır: Sürdürülebilir kalkınma ilkesi. İhtiyat ilkesi. Kirleten öder ilkesi. Önleme ilkesi. Katılım ilkesi. Entegrasyon ilkesi. İşbirliği ilkesi.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), çevre hakkı ile ilgili çeşitli kararlar almıştır. Öne çıkan bazı kararlar şunlardır: Lopez Ostra v. İspanya. Guerra ve Diğerleri v. İtalya. Kyrtatos v. Yunanistan. AİHM, çevre hakkını doğrudan düzenleyen bir madde bulunmamasına rağmen, çevre ile ilgili başvuruları yaşam hakkı, özel hayata saygı hakkı ve adil yargılanma hakkı gibi diğer haklar kapsamında değerlendirmektedir.
Çevre hakkı, bireylerin ve toplulukların sağlıklı, temiz ve sürdürülebilir bir ortamda yaşama hakkını ifade eden temel bir insan hakkıdır. Bu hak, sadece mevcut nesillerin değil, aynı zamanda gelecek nesillerin de yaşam kalitesini etkiler. Çevre hakkının bazı unsurları: Çevreyi koruma ve iyileştirme: Çevre hakkı, çevrenin korunmasına, iyileştirilmesine ve geliştirilmesine yönelik hakları kapsar. Bilgiye erişim: Bireylerin çevresel bilgilere ulaşma hakkı vardır. Karar alma süreçlerine katılım: Çevre politikalarının oluşturulmasında bireylerin karar alma süreçlerine katılma hakkı vardır. Yargı yoluna başvurma: Çevre hakkı ihlalleri durumunda yargı yoluna başvurma hakkı tanınır. Çevre hakkı, uluslararası hukukta ve çeşitli insan hakları belgelerinde yer alır.
Dünyada uygulanan bazı çevre politikaları şunlardır: Sürdürülebilir kalkınma: Çevreyle uyumlu teknolojiler kullanmak ve atık oluşumunu kaynağında azaltmak. İklim değişikliğiyle mücadele: Sera gazı emisyonlarını azaltmak, yenilenebilir enerji kaynaklarını artırmak ve yeşil altyapı projeleri geliştirmek. Atık yönetimi ve geri dönüşüm: Atıkların yeniden kullanımını sağlamak ve geri dönüşüm sistemlerini teşvik etmek. Su ve enerji yönetimi: Enerji arzını çeşitlendirmek, su kaynaklarının kirlenmesini önlemek ve su tasarrufu sağlamak. Uluslararası iş birliği: Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası kuruluşlar aracılığıyla küresel çevre standartlarına uyum sağlamak. Ayrıca, çevre politikalarının uygulanmasında yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör arasında iş birliği yapılmaktadır.
Hukuk
AİHS çevre hakkı ihlali nedir?
Avukatlara özel mail uzantısı nedir?
Astsubaylık başvurusu nasıl yapılır?
Askerlik kura tarihi ne zaman?
Banka hesabı neden bloke konulduğunu açıklamak zorunda mı?
Askerlik durum belgesi e-imza ile alınır mı?
Azami servis süresi kaç gündür?
Askerlikte doğu görevi nasıl belirlenir?
Az tehlikeli iş yerleri İSG hizmeti nasıl alınır?
Avukat tarafından temsil edilen kişiye ne ad verilir?
Ayıplı malda tüketicinin hakları nelerdir?
Askerlik tecil başvurusu e-devlette ne zaman görünür?
Avariz ve cizye vergisi ne demek?
Asli kusurlu ölümlü kaza cezası kaç yıl?
Avcılık belgesi iptal edilirse ne olur?
Av tüfeği ruhsatı yenileme kaç yıl?
Arnavutköy'ün eski belediye başkanı kim?
Avam Kamarası kimlerden oluşur?
Astsubay lojmanları kimlere verilir?
ASKF'de disiplin cezası nasıl verilir?
Av. av. nasıl olunur?
Askerde harçlık nasıl hesaplanır?
Askerlik çürük raporu sicile işler mi?
Ağır ceza mahkemesi sorgulama nasıl yapılır?
Askeriye kimlik kartı resmi kimlik yerine geçer mi?
Avukatın en zor işi nedir?
Atatürk'ün hukuk inkılabı ile ilgili sözü nedir?
Açık semalar antlaşması nedir?
ASP kelepçe hangi polislerde var?
Atandıktan sonra göreve başlamazsak ne olur?
Açıktan atama ne demek?
Askerlik celp yeri e-devlete ne zaman düşer?
Asayiş polisi nasıl olunur?
Baas rejiminde kaç ülke var?
Asgari ücretin üzerinde maaş alan işçinin hakları nelerdir?
Babam iflas etti ne yapmalıyım?
Avukat vekaletname olmadan dava açabilir mi?
Ayıplı malda zamanaşımı ve sözleşmenin feshi ne zaman yapılır?
Asliye Ceza Mahkemesi'nde en ağır ceza kaç yıl?
Atık toplama parası nasıl alınır?