Hukukta zaman aşımı süresi , bir hakkın belirli bir süre içinde kullanılmaması durumunda, bu hakkın dava veya takip yoluyla artık ileri sürülememesini ifade eder
Zaman aşımı ile mevcut hüküm sona erer. Bu nedenle zaman aşımı süresi, hukuktaki hak düşürücü sürelerden biridir
Zaman aşımı süresi, davanın türüne, ilgili kanun maddelerine ve olayın niteliğine göre değişiklik gösterebilir
Örneğin, Türk Borçlar Kanunu’na göre genel zaman aşımı süresi 10 yıldır. Ancak bu süre, borcun türüne göre değişiklik gösterebilir
Türk Ceza Kanunu’na göre ise dava zaman aşımı süreleri şu şekildedir:
Belirli bir süre hukukta, hakların kullanılması veya yükümlülüklerin yerine getirilmesi için kanunen belirlenmiş zaman dilimini ifade eder. Bu süre, farklı hukuk dallarında değişiklik gösterebilir: - Özel hukukta: Borçlar hukukunda alacaklıların alacaklarını talep edebilme süresi genellikle on yıldır, ancak bazı durumlar için bu süre beş yıla düşebilir. - Ceza hukukunda: Suçun niteliğine bağlı olarak, zamanaşımı süreleri beş yıldan başlayıp, bazı ağır suçlar için yirmi yıla kadar çıkabilir. - İş hukukunda: Belirli süreli iş sözleşmesi, işin başlangıç ve bitiş tarihlerinin önceden belli olduğu bir iş ilişkisini ifade eder.
Azami süre aşımı, öğrencinin kayıtlı olduğu programın türüne göre değişiklik gösterir: Önlisans programları: Azami 4 yıl. Lisans programları: Azami 7 ila 9 yıl. Hazırlık sınıfı: Azami 2 yıl. Bu süreler, öğrencinin tüm derslerini başarıyla tamamlaması ve mezuniyet şartlarını yerine getirmesi için belirlenen maksimum zaman dilimleridir. Azami süre aşımı, genellikle kayıt silme veya ilişik kesme gibi yaptırımlara yol açar.
Davalarda zaman aşımı, suçun işlendiği tarihten itibaren kanunda öngörülen sürelerin geçmesi halinde, devletin cezalandırma hakkından vazgeçmesi ve ceza davasının düşmesi sonucunu doğuran bir ceza hukuku kurumudur. İki tür zaman aşımı vardır: 1. Dava zaman aşımı: Yargılamanın yapılması için belirlenen sürelerin dolmasıdır. 2. Ceza zaman aşımı: Mahkumiyet kararının kesinleşmesinden sonra cezanın infazının mümkün olamayacağı süreçlerdir. Zaman aşımı süreleri, suçun kanundaki yaptırımının üst sınırına göre değişir ve hakim tarafından takdir edilemez. Zaman aşımı süresi, aşağıdaki durumlarda kesilir: Şüphelinin sorgusunun yapılması; İddianamenin kabulü; Mahkumiyet hükmünün verilmesi; Tutuklama kararı veya yakalama emri çıkarılması. Bu durumlarda süre sıfırlanır ve yeniden işlemeye başlar.
Açık ayıpta zamanaşımı süresi, malın teslim tarihinden itibaren 5 yıldır. Bu süre, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesinin 4. fıkrasında düzenlenmiştir. Ancak, satılan malın ayıbı ağır kusur veya hile ile gizlenmişse, zamanaşımı süresinden yararlanılamaz.
Azami süre aşımı, bir işin veya sürecin tamamlanması için belirlenen maksimum sürenin, işin tamamlanması için gereken süreden fazla olması durumunda gerçekleşir. Azami süre aşımı hesaplaması için aşağıdaki adımlar izlenebilir: 1. İşin tüm aşamalarını kapsayan detaylı bir planlama yapılır ve her bir aşamanın ne kadar zaman alacağı öngörülür. 2. Öngörülen süreler toplanır ve azami süre belirlenir. 3. Beklenmedik durumlar ve gecikmeler için bir tampon süre eklenir. Örneğin, bir inşaat projesinde azami süre hesaplanırken, benzer projelerdeki süreler ve karşılaşılan zorluklar dikkate alınarak daha gerçekçi bir tahmin yapılabilir. Azami süre aşımı, iş kanunlarına aykırı olabilir ve işverenler için maliyet artışları ile itibar kaybı gibi olumsuz sonuçlar doğurabilir.
Ayıplı malda zaman aşımı süresi, malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren iki yıldır. Konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallarda bu süre beş yıldır. İkinci el ürün satışlarında ise satıcının ayıptan sorumluluğu en az bir yıl, taşınmazlarda ise en az üç yıldır. Ayıp, ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zaman aşımı hükümleri uygulanmaz.
Fatura alacaklarında zamanaşımı süresi, ticari alacaklar için 5 yıldır. Ancak, taraflar arasındaki sözleşmede farklı bir süre belirtilmişse bu süre geçerli olabilir. Hizmet alacakları için zamanaşımı süresi 10 yıl, mal alacakları için ise 2 yıldır (taraflar arasında ticari bir ilişki yoksa).
Hukuk
Avan projeye kimler imza atar?
Asteğmen subay mı?
Askeri suçlarda hangi avukat bakar?
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa Biyotip Sözleşmesi arasındaki ili..
Astımlı asker ne iş yapar?
Avukatlar neden arama yapar?
Aşağıdakilerden hangisi genel kolluk ile özel kolluğun görevlerini yerine g..
Balkon dış cephe ortak alan mıdır?
Askerlikten muaf olanlar ne yapmalı?
Ata partisi hangi ittifakta?
Azil ve istifa aynı şey mi?
Aynı suç için iki ceza verilir mi?
Avukat vekalet ücreti yargılama giderinden mahsup edilir mi?
Askerlikte yazıcılık kaç ay?
Asteğmen rütbesi kaç yıl?
Aynı gün çıkış bildirgesi verilir mi?
Aynı gün içinde yıldırım nikahı yapılır mı?
Askeri muhtıra nedir?
Avukat haksız azilden sonra vekalet ücretini nasıl alır?
Askeri bölgeler kaça ayrılır?
Arsa payına göre gider paylaşımı nasıl yapılır?
Askerlikte iş yeri izin verir mi?
Avukatlara en çok hangi sorular sorulur?
Azmettirici ne demek?
Askerde gözlük kullanılıyor mu?
Avcılık Belgesi yenileme tarihi geçerse ne olur?
Ağrı'da hangi parti kazandı?
Açık istiarenin diğer adı nedir?
Balıkesir Susurluk'ta kaç kişi öldü?
Arsa imar durumu nasıl değişir?
Avukatlar baroya şikayet edilirse ne olur?
AT-11 ve yeşil kart aynı mı?
Avukat e-imzası kaç günde gelir?
Askerlik tehirli ne demek?
Askerler neden oy kullanamaz?
Azerbaycan askerliği paralı mı?
Avukatlık sarı defter nasıl kullanılır?
Askerde teslim olmama cezası kaç gün?
Asistan doktorların nöbetleri kaç saat?
Açıktan atama kuraları yılda kaç kez yapılır?