Barak ağıtları , Barak Türkmenlerine özgü bir uzun hava türüdür ve Barak Ovası 'na ait bir kültürel mirastır
Barak Ovası, Gaziantep'in Oğuzeli ilçesiyle Urfa'nın Akçakale ilçesi arasında yer alır. Bu ovada, Suriye sınırı geçmektedir ve bu nedenle Barak aşiretinin birçok köyü bugün Suriye toprakları içinde kalmıştır
Barak ağıtlarında genellikle iskân (göç), doğa, sevda, ölüm, halk hikâyeleri gibi konular işlenir
Barak aşiretine ait bazı ağıtlar şunlardır: 1. "Uyan Şahin Bey'im Dön Bak Ardına". 2. "Sabah Namazında Evler Göç Oldu". 3. "Dedemoğlu Der ki Aşkın Bağından". Barak ağıtları genellikle iskân, doğa, sevda ve ölüm gibi temaları işler ve 11'li hece ölçüsüyle söylenir.
Barak havası ve Barak halayı farklı kavramlardır: 1. Barak havası: Gaziantep yöresine özgü, uzun tüylü bir av köpeği anlamına gelen "barak" kelimesinden adını alan, genellikle ağır ve tiz seslerden oluşan bir türkü türüdür. 2. Barak halayı: Barak yöresinde oynanan, daire şeklinde ve genellikle kadınların da katıldığı bir halk dansıdır.
Barak havasının bazı özellikleri: Üslup ve tavır: Kelimelerin süratlice okunarak ezgi üzerinde uzun ve devamlı gırtlak nağmeleri yapılması ve tiz perdelerde fazlaca durulması ile karakterizedir. Ölçü ve ritim: Ölçü ve ritim bakımından serbesttir, ancak dizisi bilinir ve dizi içindeki seyri belli kalıplara bağlıdır. Şiir yapısı: Genellikle 11 heceli, en az iki ve daha fazla dörtlükten oluşur. İşlenen konular: Kahramanlık, göç, iskân, aşk, özlem, ayrılık ve aşiretler arası ilişkiler gibi temalar işlenir. Makam: Hicaz, Hüseyni, Rast, Saba gibi makamlar kullanılır. İcra: Genellikle erkekler tarafından sohbet ortamlarında bağlama ve keman, düğün ortamlarında ise zurna ve davul eşliğinde icra edilir. Yöresellik: Gaziantep'in Oğuzeli, Kargamış ve Nizip ilçeleri başta olmak üzere, Kilis, Gaziantep, Kahramanmaraş ve Adana'nın bazı kesimlerinde yaygındır.
Barak türküleri arasında öne çıkan bazı eserler şunlardır: Dilber Ay (Barak Kızı) - Araboğlu'na Ağıt; Asım Kuzuluk - Urum Garibi; Cengiz Özkan - Bey Mayıl; Aktaşlı Halil - Yıkıl Dünya (Barak Havaları); Hasan Çoban - Aşık Mehmet Sümbül - Kapat Pencereyi (Barak Havası). Barak türküleri, genellikle Gaziantep yöresi ile anılsa da, Osmaniye, Amanoslar, Gavur Dağları, Kahramanmaraş ve Adana’ya uzanan bir coğrafyada mahalli ozanlarca yaşatılmaktadır. Bu türküleri dinlemek için YouTube ve TikTok gibi platformlar kullanılabilir.
Barak ağıtları, Barak Türkmenlerinin yaşadığı göçler, iskânlar, kahramanlıklar, sevdalar ve aşiret kavgaları gibi olayları anlatmak için söylenir. Baraklar, 19. yüzyıla kadar göçer bir yaşam sürmüş, bu dönemde yaşadıkları zorluklar ve göçler, ağıtlara yansımıştır. Barak ağıtlarında "aman", "yavrum", "yandım", "gine", "yet miyecise" gibi nidalar ve katma sözler sık sık geçer.
Barak Türkmenleri, ölüm sonrası üzüntü ve kederi ifade etmek için ağıt yakarlar. Ağıtlar, tamamen doğaçlama olup, yakanın ezberinden ya da o an ve kişi için özel olarak düzenlenir. Ayrıca, Barak kültüründe ağıtlar, toplumsal statüye göre de farklılık gösterir; varlıklı veya saygın birine ya da genç yaşta ölene yakılan ağıtlar daha duygulu ve uzun olur.
Kültür ve Sanat
Beyaz Leke 2. kitap 1. bölüm ne zaman çıkacak?
Begonvil şarkısı ne anlatıyor?
Belkis Özener sevemedim kara gözlüm kaç yılında söyledi?
Baran Bari Yaz Aşkım Mem U Zin ne anlatıyor?
Beyazıt neden önemli?
Berkay Hani Bekleyecektin kime yazdı?
Baresiz akor nasıl çalınır?
Batman Arapları nereden gelmiştir?
Balonlu sakiz agaci ne anlatmak istiyor?
Bendire neden bendir denir?
Battal Gazi'nin gerçek adı nedir?
Bayramiç develeri neden meşhur?
Beyaz dişin en güçlü karakteri kimdir?
Bengü Türk TV kimin kanalı?
Batı Hunlar hangi Türk boyudur?
Bergama'nın tarihi kaç yıllık?
Barış Manço'nun en zor akoru hangisi?
Ben Gönlümü Sana Verdim kimin bestesi?
Balıkesir'in tarihi kaç yıllık?
Barok dönemde hangi renkler kullanılır?
Bağımlılıkla mücadele resim yarışması kaç yaş sınırı?
Bağ evinde hangi tarz ev yapılır?
Baltaoğlu Süleyman Paşa'nın fethi nedir?
Barış akarsu kaç yaşında ve nasıl öldü?
Berduşun hikayesi nedir?
Bergen'in en çok sevilen şarkısı hangisi?
Batman Hasankeyf neden önemli?
Barış Manço Alla Beni Pulla Beni kime yazdı?
Bauhaus figürleri nelerdir?
Barış Manço'nun aldığı ödüller nelerdir?
Balian of Ibelin gerçekte kimdir?
Balık tendirde ne zaman çıktı?
Beyaz sancak neyi temsil eder?
Bağdat caddesi en güzel köşk hangisi?
Beyazıt Kütüphanesi neden bu kadar önemli?
Ben sana mecburum şiiri hangi tür?
Bergenin mezarı neden kafeste?
Behançe'de en iyi görüntü nasıl olmalı?
Balat neden bu kadar popüler?
Bağa tesbihte neden renk değiştirir?