Belirtisiz nesne , hâl eklerinden hiçbirini almaz ve yalın hâldedir. Belirtisiz nesneyi bulmak için yükleme "ne", "kim" ve "nere" soruları sorulur
Örnekler :
Belirtisiz nesneyi tespit ederken, "ne" sorusunun özne tespitinde kullanılan "ne" sorusu ile karıştırılmaması gerekir. Bu karışıklığı önlemek için özne de soruya dahil edilebilir
Belirtisiz nesne, herhangi bir hâl eki almaz ve yalın hâlde bulunur. Örneğin: "Yolda eşime çiçek aldım" cümlesindeki "çiçek" kelimesi; "Yarın terziye bir takım elbise diktireceğim" cümlesindeki "takım elbise" ifadesi.
Yüklem ve nesneyi ayırt etmek için şu adımlar izlenebilir: 1. Yüklem bulmak için: Cümlede asıl yargıyı bildiren ve cümleyi tamamlayan unsur aranır. Yükleme, "ne, neyi, kimi" sorularıyla sorularak nesne bulunup bulunmadığı kontrol edilir. 2. Nesne bulmak için: Yükleme "ne, neyi, kimi" soruları sorulur. Belirtili nesne "-i" belirtme hâl ekiyle (-i) bağlanır. Belirtisiz nesne ise "-i" belirtme hâl eki almaz ve "ne" sorusuna cevap verir. Örnekler: "Bugün seni çok aradım." cümlesinde yükleme sorulan "kimi?" sorusuna cevap veren "seni" sözcüğü nesnedir. "Ben her gün kitap okurum." cümlesinde "kitap" sözcüğü, "ne" sorusuna cevap vererek belirtisiz nesne olarak kullanılmıştır. Not: Cümlenin öğeleri bulunurken özne ve nesneyi karıştırmamak için önce yüklemi, sonra özneyi, daha sonra da nesneyi bulmak gerekir.
Hayır, belirtisiz nesne ile sözde özne aynı şey değildir. Belirtisiz nesne, yükleme yöneltilen "ne" sorusuna cevap veren, belirtme durum eki almamış nesnedir. Sözde özne ise, edilgen çatılı fiillerin yüklem olduğu cümlelerde yapılan işten etkilenen ögedir. Özne ve nesneyi karıştırmamak için önce yüklemi, sonra özneyi, daha sonra da nesneyi bulmak gerekir.
Özne ile nesne arasındaki fark şu şekilde açıklanabilir: Özne. Nesne. Ayrıca, dilbilimsel tipolojide özne-fiil-nesne (SVO) cümle yapısında, özne birinci, fiil ikinci ve nesne üçüncü sırada yer alır.
Belirtili isim tamlamasında tamlayan, ilgi eki olan "-ın /-in /-un /-ün, -(n)ın /-(n)in /-(n)un /-(n)ün" eklerini alır. Belirtisiz isim tamlamasında ise tamlayan ek almaz. Tamlayanı bulmak için tamlanana "kimin, neyin?" soruları sorulabilir. Örnekler: Belirtili isim tamlaması: "telefonun ekranı". Belirtisiz isim tamlaması: "erik ağacı".
Nesne soruları, cümlede öznenin yaptığı işten etkilenen öğeyi bulmak için kullanılır. Belirtili nesne soruları: "neyi?"; "kimi?". Belirtisiz nesne sorusu: "ne?". Örnekler: "Bugün seni çok aradım. (kimi aradım?)" cümlesinde yükleme sorulan “kimi?” sorusuna cevap veren “seni” sözcüğü nesnedir. "Fuardan kardeşime kitap aldım. (ne aldım?)" cümlesinde “ne” sorusuna cevap veren “kitap” sözcüğü nesnedir.
Belirtisiz ve belirtili isim tamlamaları arasındaki temel farklar şunlardır: Belirtili tamlama: Tamlayan ve tamlanan ek alır. Tamlayan ilgi eki ("-ın /-in /-un /-ün") alır, tamlanan ise iyelik eki ("-ı /-i /-u /-ü") alır. Tamlanana sorulan "kimin, neyin?" sorularıyla tamlayan bulunabilir. Tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir ve araya başka sözcükler girebilir. Belirtisiz tamlama: Tamlayan ek almaz, tamlanan ise iyelik eki alır. Tamlayan ile tamlanan yer değiştiremez ve araya başka sözcük giremez. Genellikle tamlayan sonundaki "-ı, -i, -u, -ü" harfi kapatılarak okunduğunda iki sözcük arasındaki anlam bağı koparsa, bu bir belirtisiz tamlamadır. Örnekler: Belirtili tamlama: "uçağın motoru". Belirtisiz tamlama: "erik ağacı".
Blog
Bond sigara hangi ülkenin malı?
Bayağılaşma ne demek TDK?
Belirtisiz nesne nasıl bulunur?
Belirteç ne demek?
Baldız hangi hallerde mahrem olur?
Bingöl'ün plakası neden 12?
Bennu ne anlama gelir?
Belirtisiz tamlamada tamlayan ek alır mı?
Beyaz atlar neden kutsaldır?
Belde ne anlama gelir?
Become ne demek ingilizce?
Aşçı ingilizcesi ne?
Bahse konu ne demek?
Birlik ne demek?
Beyaz gömlekli erkek neyi temsil eder?
Bitlis'e bağlı kaç ilçe ve köy var?
Belirtili nesne nasıl bulunur?
Birde mi bir de mi hangisi doğru?
Balık burcunun rengi ve sembolü nedir?
Belgisiz sifat örnekleri nelerdir?
Bir tür patiska veya basma ne demek?
Badire atmak ne demek TDK?
Baston ne anlama gelir?
Bir elin nesi var iki elin sesi var ile ilgili kitap başlıkları nelerdir?..
Blackout olmak ne demek?
BKM kitap PTT Kargo ile çalışıyor mu?
Babında ne demek?
Basiret ve feraset aynı şey mi?
Basra Körfezi ve Pers Körfezi aynı mı?
Beginner ve intermediate farkı nedir?
Batman Bölge Devlet Hastanesi hangi semtte?
Baggy ve buggy arasındaki fark nedir?
BN açılımı nedir?
Belediye binası 13 en güçlü ordu hangisi?
Başak burcu hangi gruba girer?
Bebek emzirmek neye işarettir?
BBC ve BBC Türkçe aynı mı?
Bir daha ki nasıl yazılır?
Bordo bulamacı 1 dönüme ne kadar atılır?
Bir mahalle kaç kişiden oluşur?