Belirtisiz tamlamada tamlayan ek almaz
Belirtisiz isim tamlamasında tamlayan ek (ilgi eki) almadığı için, tamlananın kime ya da neye ait olduğu tam olarak bilinmez. Ancak tamlanan, üçüncü kişi iyelik eki olan "-i" ekini alır
Belirtili isim tamlamasında tamlayan, ilgi eki olan "-ın /-in /-un /-ün, -(n)ın /-(n)in /-(n)un /-(n)ün" eklerini alır. Belirtisiz isim tamlamasında ise tamlayan ek almaz. Tamlayanı bulmak için tamlanana "kimin, neyin?" soruları sorulabilir. Örnekler: Belirtili isim tamlaması: "telefonun ekranı". Belirtisiz isim tamlaması: "erik ağacı".
Belirtisiz isim tamlaması bulmak için şu özelliklere dikkat edilebilir: Tamlayanın ek almaması. Tamlananın -i iyelik ekini alması. Tamlayan ile tamlanan arasına kelime girmemesi. Tamlayan ile tamlananın yer değiştirmemesi. Bazı belirtisiz isim tamlaması örnekleri: çoban çeşmesi; hayal iklimleri; ahududu şerbeti; duvar kağıdı; masa örtüsü.
Tamlanan eki, belirtili isim tamlamalarında ikinci kelimenin sonuna getirilir. Tamlanan ekleri: -ı, -i, -u, -ü; -(s)ı, -(s)i, -(s)u, -(s)ü (ünlü harflerle biten kelimelerde). Örnekler: "Arabanın kaportası" (nın - tamlayan eki, sı - tamlanan eki); "Çantanın gözü" (nın - tamlayan eki, ü - tamlanan eki). Belirtisiz isim tamlamalarında ise sadece tamlanan ek alır.
Tamlayan eki, bir varlığın kime ait olduğunu bildiren ektir. Türkiye Türkçesinde tamlayan ekleri şunlardır: Ünsüzle biten ad kök ve gövdelerine {+In} şeklinde: "-ın, -in, -un, -ün"; Ünlüyle bitenlerden sonra {+nIn} şeklinde: "-nın, -nin, -nun, -nün". Sadece "ben" ve "biz" zamirlerine eklendiğinde -im şekline dönüşür: "benim"; "bizim". Tamlayan eki, belirtili isim tamlamalarında kullanılır. Örnekler: "Kitabın kapağını çok beğendim". "Fabrikanın müdürü işçilerce çok seviliyor". "Öğretmen, benim şiirimi çok beğendi".
Belirtisiz isim tamlamasına bazı örnekler: Meslek isimleri: edebiyat öğretmeni, diş hekimi. Özel isimler: İstanbul Otogarı, Ankara Üniversitesi. Yemek isimleri: mercimek çorbası, çoban salatası. Tekil kelimelerle kurulan tamlamalar: mezuniyet projesi, ödeme planı. Çoğul kelimelerle kurulan tamlamalar: duvar kağıtları, sokak çocukları. Belirtisiz isim tamlamasında tamlayan ek almaz, tamlanan ise "-i" iyelik ekini alır.
Belirtisiz ve belirtili isim tamlamaları arasındaki temel farklar şunlardır: Belirtili tamlama: Tamlayan ve tamlanan ek alır. Tamlayan ilgi eki ("-ın /-in /-un /-ün") alır, tamlanan ise iyelik eki ("-ı /-i /-u /-ü") alır. Tamlanana sorulan "kimin, neyin?" sorularıyla tamlayan bulunabilir. Tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir ve araya başka sözcükler girebilir. Belirtisiz tamlama: Tamlayan ek almaz, tamlanan ise iyelik eki alır. Tamlayan ile tamlanan yer değiştiremez ve araya başka sözcük giremez. Genellikle tamlayan sonundaki "-ı, -i, -u, -ü" harfi kapatılarak okunduğunda iki sözcük arasındaki anlam bağı koparsa, bu bir belirtisiz tamlamadır. Örnekler: Belirtili tamlama: "uçağın motoru". Belirtisiz tamlama: "erik ağacı".
Belirtisiz nesne, herhangi bir hâl eki almaz ve yalın hâlde bulunur. Örneğin: "Yolda eşime çiçek aldım" cümlesindeki "çiçek" kelimesi; "Yarın terziye bir takım elbise diktireceğim" cümlesindeki "takım elbise" ifadesi.
Blog
Bond sigara hangi ülkenin malı?
Bayağılaşma ne demek TDK?
Belirtisiz nesne nasıl bulunur?
Belirteç ne demek?
Baldız hangi hallerde mahrem olur?
Bingöl'ün plakası neden 12?
Bennu ne anlama gelir?
Belirtisiz tamlamada tamlayan ek alır mı?
Beyaz atlar neden kutsaldır?
Belde ne anlama gelir?
Become ne demek ingilizce?
Aşçı ingilizcesi ne?
Bahse konu ne demek?
Birlik ne demek?
Beyaz gömlekli erkek neyi temsil eder?
Bitlis'e bağlı kaç ilçe ve köy var?
Belirtili nesne nasıl bulunur?
Birde mi bir de mi hangisi doğru?
Balık burcunun rengi ve sembolü nedir?
Belgisiz sifat örnekleri nelerdir?
Bir tür patiska veya basma ne demek?
Badire atmak ne demek TDK?
Baston ne anlama gelir?
Bir elin nesi var iki elin sesi var ile ilgili kitap başlıkları nelerdir?..
Blackout olmak ne demek?
BKM kitap PTT Kargo ile çalışıyor mu?
Babında ne demek?
Basiret ve feraset aynı şey mi?
Basra Körfezi ve Pers Körfezi aynı mı?
Beginner ve intermediate farkı nedir?
Batman Bölge Devlet Hastanesi hangi semtte?
Baggy ve buggy arasındaki fark nedir?
BN açılımı nedir?
Belediye binası 13 en güçlü ordu hangisi?
Başak burcu hangi gruba girer?
Bebek emzirmek neye işarettir?
BBC ve BBC Türkçe aynı mı?
Bir daha ki nasıl yazılır?
Bordo bulamacı 1 dönüme ne kadar atılır?
Bir mahalle kaç kişiden oluşur?