Bilişsel önyargılar nelerdir?

Bilişsel önyargılar nelerdir?

Bilişsel önyargılar , insanların düşünme süreçlerinde yanıltıcı ve hatalı sonuçlara yol açabilen zihinsel eğilimlerdir. İşte bazı yaygın bilişsel önyargılar:

• Doğrulama Önyargısı : Mevcut inançları doğrulayan bilgileri arama ve çelişen kanıtları görmezden gelme eğilimi

• Elverişlilik Kısayolu : Bellekte kolayca erişilebilen bilgilerin önemini abartma ve dünyayı daha yozlaşmış bir yer olarak görme

• Olumsuzluk Önyargısı : İyi haberlere kıyasla kötü haberlerin daha fazla etki yaratması

• Hayali Bağıntı : İki değişken arasında gerçek bir ilişki olmamasına rağmen bir ilişki görme eğilimi

• Ortak Kaynak Yanlılığı : Destekleyecek hiçbir kanıt olmasa bile iki şey arasındaki benzerlikleri ortak bir kaynağa atfetme

• Temel Oran Yanılgısı : Bir olayın genel olasılığını göz ardı edip tekil örneklere odaklanma

• Bandwagon Etkisi : Diğer insanların bir şeyi yapma veya düşünme eğilimine katılma

• Donatım Etkisi : Bir eşyaya sahip olduktan sonra onu daha değerli bulma

Bilişsel çarpıtma örnekleri nelerdir?

Bilişsel çarpıtma örneklerinden bazıları şunlardır: Genelleme (filtreleme). Siyah-beyaz düşünce kalıbı. Felaketleştirme. Zihin okuma. Kişiselleştirme. Aşırı büyütme/felaketleştirme. Bilişsel çarpıtmalarla başa çıkmak için bilişsel davranışçı terapi (BDT) gibi profesyonel yardım almak faydalı olabilir.

Bilişsel ve davranışsal ne demek?

Bilişsel ve davranışsal ifadeler, genellikle bilişsel ve davranışsal terapi bağlamında kullanılır ve şu anlamlara gelir: Bilişsel: Kişinin zihinsel süreçlerine odaklanır. Davranışsal: Kişinin gözlemlenebilen uyumsuz davranışlarını belirler ve yerine uyumlu davranışlar kazandırmayı hedefler. Bilişsel ve davranışsal terapi, bireylerin duygusal ve davranışsal sorunlarla başa çıkmalarına yardımcı olan, düşünce kalıplarını sorgulayıp değiştirmeyi hedefleyen kısa vadeli, hedefe yönelik bir terapi yaklaşımıdır.

Bilişsel kişilik kuramları nelerdir?

Bilişsel kişilik kuramları arasında öne çıkanlar şunlardır: Kelly'nin Kişisel Yapı Kuramı. Bilişsel-Sosyal Kuramlar. Bilişsel kuram, duygu ve davranışların, olayların kendisinden ziyade, olaylara ilişkin bilişsel süreçlerin neden olduğunu öne sürer. Bilişsel kuramların öncüleri arasında Albert Ellis ve Aaron Beck bulunur. Bilişsel kuram, son zamanlarda postkognitivizm tarafından sorgulanmıştır.

Bilişsel kuram örnekleri nelerdir?

Bilişsel kuramlara bazı örnekler: Gestalt Yaklaşımı. Lewın ve Alan Kuramı. Bilgiyi İşleme Süreci Yaklaşımı. Keşif Yoluyla Öğretim. Sunuş Yoluyla Öğretim. Bilişsel kuramların önemli kuramlarından bazıları ise şunlardır: Richard C. Atkinson ve Richard Shiffrin’in Çoklu Bellek Modeli. Alan D. Baddeley ve Graham Hitch’in Çalışma Belleği Modeli. Jean Piaget’nin Bilişsel Gelişim Teorisi de bilişsel kuramlara örnek olarak verilebilir.

En tehlikeli bilişsel önyargı nedir?

En tehlikeli bilişsel önyargı olarak değerlendirilebilecek bir önyargı yoktur, çünkü tüm bilişsel önyargılar, bilgiyi yorumlama ve karar verme süreçlerini etkileyerek irrasyonel sonuçlara yol açabilir. Bazı yaygın ve tehlikeli olarak değerlendirilebilecek bilişsel önyargılar şunlardır: Temel Atıf Hatası: İnsanların, başkalarının davranışlarını çevresel faktörlerden ziyade kişisel özelliklerine bağlama eğilimi. Onay Yanlılığı: Mevcut inançları doğrulayan bilgilere yönelme ve çelişkili bilgileri görmezden gelme durumu. Sıfır Toplamlı Düşünme Önyargısı: Birinin kazanabilmesi için diğerinin kaybetmesi gerektiği inancı. Batık Maliyet Yanılgısı: Geçmişte harcanan zaman, emek veya para nedeniyle hatalı bir davranışı sürdürme ısrarı.

Bilişsel ne anlama gelir?

Bilişsel, biliş ile ilgili anlamına gelir. Biliş, bilmek, anlamak, algılamak, farkında olmak demektir. Bilişsellik, aralarında dikkat, bellek, dil kullanma ve anlama, öğrenme, değerlendirme, sorun çözme ve karar verme gibi zihinsel yetileri oluşturan bir kümeyi tanımlamada kullanılan bilimsel bir terimdir. Bu kavram, psikoloji, felsefe, dilbilim ve bilişim bilimi gibi çeşitli bilimsel disiplinler tarafından incelenir.

Bilişsel çelişki nedir?

Bilişsel çelişki (bilişsel uyumsuzluk), bir kişinin çelişkili inançlara, fikirlere veya değerlere sahip olduğunda ortaya çıkan ve bunlardan birine veya daha fazlasına karşı çıkan bir eyleme katıldığında tipik olarak psikolojik stres olarak deneyimlenen bir durumdur. Bu teoriye göre, iki eylem veya fikir birbiriyle psikolojik olarak tutarlı olmadığında, insanlar tutarlı hale gelene kadar onları değiştirmek için ellerinden geleni yaparlar. Bilişsel çelişkiyi azaltmanın bazı yolları: çelişkiyi kabul etmek; davranışı değiştirmek; seçilmeyen seçeneği küçümsemek; verilen kararı destekleyecek yeni bilgiler edinmek. Bilişsel çelişki teorisi, Amerikalı psikolog Leon Festinger tarafından geliştirilmiştir.