Basit tamlama , tek sözcüklü tamlama anlamına gelir ve dilbilgisinde böyle bir tamlama türü bulunmamaktadır
Tamlamalar, en az iki kelimeden oluşur. Bir tamlamada belirtilen, açıklanan isme tamlanan, tamlananı belirten, açıklayan sözcüklere de tamlayan denir
İki ana tamlama türü vardır:
Tamlama ekleri iki ana gruba ayrılır: 1. İlgi (tamlayan) ekleri: Ünsüzle biten kelimelerden sonra: -ın, -in, -un, -ün. Ünlüyle biten kelimelerden sonra: -nın, -nin, -nun, -nün. Sadece "ben" ve "biz" zamirlerine eklendiğinde: -im. 2. İyelik (tamlanan) ekleri: -ı, -i, -u, -ü. -sı, -si, -su, -sü. Örnekler: "telefonun ekranı" (ilgi eki: "-un", iyelik eki: "-ı"); "okulun bahçesi" (ilgi eki: "-un", iyelik eki: "-i").
Basit, türemiş ve birleşik sözcükler yapı bakımından üç ana gruba ayrılır: 1. Basit Sözcükler: Yapım eki almamış, kök durumunda olan sözcüklerdir. Örnekler: - ev, kalem, balık; - bahçede pembe güller açmış; - Ali akşam eve geç geldi. 2. Türemiş Sözcükler: Kök ya da gövdelere yapım eki getirilerek oluşturulan yeni sözcüklerdir. Örnekler: - ev – li → evli; - yol – cu – luk → yolculuk; - ört – ü – lü → örtülü. 3. Birleşik Sözcükler: Birden fazla sözcüğün bir araya gelip kaynaşmasıyla oluşan sözcüklerdir. Örnekler: - Ata + Türk → Atatürk; - ne + asıl → nasıl; - demir + baş → demirbaş.
Basit kelimesi, TDK'ye göre şu anlamlara gelir: Yapılması veya anlaşılması kolay olan, karışık olmayan, bayağı. Kolay. Süssüz, gösterişsiz. Bilgi ve görgüsü sınırlı olan, bayağı, görgüsüz. Her zaman rastlanan, özelliği olmayan, olağan.
Basit yapılı isim, herhangi bir yapım eki almamış, kök hâlinde bulunan isimlerdir. Örnekler: taş; balık; sopa; insan; kelebek; gölge; yaprak; kağıt; kuş; çiçek. Basit isimler, çekim eki almış hâlde kullanılabilir.
İsim (ad) tamlaması, aralarında anlamca ilgili bulunan, biri diğerini iyelik yönünden bütünleyen, en az iki farklı isimden meydana gelmiş kelime grubudur. İsim tamlamalarında birinci sözcük grubuna tamlayan, ikinci sözcük grubuna tamlanan denir. Örnekler: kumaş boyası; Konya Ovası; Ayşe'nin kedisi; makarna fabrikasının girişi; ecza dolabının aynalı kapağı. İsim tamlamaları, ek alıp almamalarına ve yapılarına göre şu türlere ayrılır: Belirtili isim tamlaması. Belirtisiz isim tamlaması. Takısız isim tamlaması. Zincirleme isim tamlaması.
Tamlamaları bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Cümlede iki veya daha fazla kelime olup olmadığını kontrol edin. 2. Kelimelerin işlevini belirleyin. 3. Ekleri inceleyin. 4. Soru sorun. Örnek: "düğme ⇒ gömleğin düğmesi". "kumaş boyası". Tamlamaları bulurken sıfat tamlamalarını da göz önünde bulundurmak gerekir, çünkü isim tamlamaları ile karıştırılabilirler.
Tamlamalar, yapılarına ve anlamlarına göre farklı türlere ayrılır: Yapılarına göre tamlamalar: Belirtili isim tamlaması: Tamlayan ve tamlanan ek alır. Belirtisiz isim tamlaması: Tamlayan ek almaz, sadece tamlanan ek alır. Zincirleme isim tamlaması: İkiden fazla ismin bir araya gelmesiyle oluşur. Takısız isim tamlaması: Ek kullanılmaz, tamlayan ve tamlanan arasındaki ilişki doğrudan kurulur. Anlamlarına göre tamlamalar: Sıfat tamlaması: Bir ismin rengini, şeklini, durumunu belirten sıfatlarla oluşur. İsim tamlaması: Bir ismin aitlik ilgisi yönünden daha belirgin hale gelmesiyle oluşur.
Blog
Birkaç tane ayrı mı?
Baldız Türkçe mi?
Basit tamlama nedir?
Bizi dinlediğiniz için teşekkür ederiz ne demek?
Bodrum otel yangını kaç kişi öldü?
Aşağıdaki atasözlerinden hangisi çalışmanın önemini anlatmaktadır?..
Bay WC ne demek?
Bordo mavi tesbih ne işe yarar?
Battal boy ne demek?
Bergenin katili Halis Serbest şu an nerede?
Bariyer ne anlama gelir?
Baik ne demek Endonezce?
Bir yerde yaşayanlar ne demek bulmaca?
Bel eş sesli bir kelime midir?
Berkay ismi ne anlama gelir?
Bağ fiil ne demek?
Beef ne anlama gelir?
Bakire ingilizce ne demek?
Birader ve bilader aynı mı?
Batman'ın plakası neden 72?
Bonanza ekşi sözlükte ne demek?
Bitişik yazılan birleşik kelimeler nasıl bulunur?
Ağır ağır ve yavaş yavaş aynı şey mi?
Aşk tanrısı kim?
Bin ne anlama gelir?
Bir sonraki ne zaman kullanılır?
Bağlı kelimesinin kökü nedir?
Belirtisiz tamlamada tamlayan ve tamlanan yer değiştirir mi?
Bilal isminin özellikleri nelerdir?
Bayağı ne demek?
Bayanlara çok naziksiniz ne demek?
Benzetme ne anlama gelir?
Bolluk için hangi renk?
Ağzının ayarı olmamak ne demek?
Batı Avrupa hangi kıtada yer alır?
Biri ne anlama gelir?
Babaannenin elini öpmek ne anlama gelir?
Balık burcunun yükseleni nasıl anlaşılır?
Babın ne demek TDK?
Best friend ne anlama gelir?