Arşiv ayıklama ve imha yönetmeliği , kamu kurum ve kuruluşlarının iş ve işlemleri sonucunda oluşan belgelerin düzenlenmesini, korunmasını, değerlendirilmesini ve gereksiz belgelerin ayıklanarak imha edilmesini düzenleyen yasal bir metindir
Bu yönetmelikler arasında öne çıkanlar:
Arşiv imha ve ayıklama, arşiv malzemesinin düzenlenmesi ve korunması sürecinde iki önemli adımdır: Ayıklama: Arşiv malzemesi ile cari işlemler sırasında bir değere sahip olduğu halde, hukuki kıymetini ve delil olma vasfını kaybetmiş, ileride kullanılmasına ve muhafaza edilmesine gerek görülmeyen malzemelerin birbirinden ayrılması ve ileride arşiv malzemesi vasfını kazanacak arşivlik malzemenin tespit edilmesi işlemidir. İmha: İleride kullanılmasına ve muhafaza edilmesine gerek görülmeyen, arşiv malzemesi ve arşivlik malzeme dışında kalan, hukuki kıymetini ve delil olma vasfını kaybetmiş malzemelerin, yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre yok edilmesi işlemidir. Bu işlemler, arşivlerde gereksiz malzemenin saklanmasını önlemek, depolarda yer darlığına ve karışıklığa son vermek, arşivleri lüzumsuz belgelerle doldurmamak ve yer ile iş kaybına mani olmak amacıyla yapılır.
Arşiv belgelerinin saklanma süresi, belgenin türüne ve saklama planına göre değişiklik gösterir. Genel olarak: Arşivlik belgeler: Birim arşivlerinde 1-5 yıl, kurum arşivlerinde ise 10-14 yıl saklanır. Arşiv belgeleri: Son işlem tarihi üzerinden yirmi yıl geçtikten sonra veya on beş yıl geçtikten sonra kesin sonuca bağlandıktan sonra saklanır. Belgelerin saklanma süresi, 3473 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile de düzenlenmiştir. Belgelerin saklanma süresi hakkında daha detaylı bilgi için Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik'e başvurulabilir.
Arşiv yönetim sistemi, belgelerin dijitalleştirilmesi, saklanması, organize edilmesi ve erişilmesi süreçlerini otomatikleştirir. Çalışma adımları: 1. Dijitalleştirme: Belgeler taranarak dijital formata dönüştürülür. 2. Depolama ve Yedekleme: Dijital belgeler güvenli veri tabanlarında saklanır ve düzenli olarak yedeklenir. 3. Veri Organizasyonu: Belgeler kategorilere ayrılır ve meta-data bilgileri ile etiketlenir. 4. Erişim ve Yetkilendirme: Kullanıcılar belirlenen erişim yetkileri çerçevesinde belgelere erişebilir. 5. İzleme ve Raporlama: Sistem, belgelerin kimler tarafından ve ne zaman erişildiğini kaydeder. Bu sistemler, verimliliği artırır, maliyetleri düşürür ve bilgiye hızlı erişimi sağlar.
Arşiv odalarının bazı özellikleri: Yangın güvenliği: Yangın söndürme ekipmanları hazır bulundurulmalı, yangın alarm ve aydınlatma sistemleri kurulmalıdır. Su baskını önlemi: Su kaçak sensörleri kullanılmalıdır. Duman tespiti: Duman sensörü bulundurulmalı ve belirli aralıklarla kontrol edilmelidir. Nem ve sıcaklık kontrolü: Değerli evrakların zarar görmemesi için nem oranı %50'nin altında, ideal sıcaklık ise 12-18 °C arasında olmalıdır. Pencere olmaması: Ultra-viyole ışınlarından korunmak için pencere sistemleri bulunmamalıdır. Kat yüksekliği: Katların yüksekliği 2,7 m'yi geçmemelidir. Raf yüksekliği: Rafların yüksekliği 2,1 m-2,2 m arasında olmalıdır. Raflar arası genişlik: Raflar arası genişlik 70 cm-80 cm, geliş gidiş aralıkları ise 100 cm-120 cm arasında olmalıdır. Erişim kontrolü: Arşiv odasına sadece sorumlu kişiler girebilmeli, iş bitiminde kapı kilitli tutulmalıdır.
Arşiv Hizmetleri Yönetmeliği, kamu kurum ve kuruluşları ile şahıslar elinde bulunan arşiv belgeleri ve arşivlik malzemeler için uygulanır. Kapsamı: 11 sayılı Devlet Arşivleri Başkanlığı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamındaki kurum ve kuruluşları kapsar. 28/9/1988 tarihli ve 3473 sayılı Muhafazasına Lüzum Kalmayan Evrak ve Malzemenin Yok Edilmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 1. maddesinde sayılan kurum ve kuruluşları içerir. Uygulanmadığı Kurumlar: İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları bu yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
Arşivleme yöntemleri genellikle üç ana kategoriye ayrılır: 1. Kronolojik Arşivleme: Belgelerin tarih sırasına göre düzenlenmesini sağlar. 2. Alfabetik Arşivleme: Belgelerin alfabetik düzene göre sınıflandırılmasını sağlar. 3. Konu Bazlı Arşivleme: Belgelerin içeriğine veya konusuna göre kategorilere ayrılmasını sağlar. Ayrıca, fiziksel (geleneksel) arşivleme ve dijital (sanal) arşivleme olarak iki temel yöntem daha bulunmaktadır. Bazı kaynaklarda hibrit arşivleme yöntemi de yer alır; bu yöntem, hem dijital hem de fiziksel arşivleme tekniklerinin bir arada kullanılmasını ifade eder.
Arşiv imha tutanağı şu şekilde hazırlanır: 1. İmha Listelerinin Hazırlanması. İmha edilecek malzeme için, teşekkül ettiği birim, yılı, mahiyeti, aidiyeti, aidiyet içindeki tarih ve sıra numarası ile dosya planı esas alınarak iki nüsha imha listesi hazırlanır. İmha listeleri, ayıklama ve imha komisyonlarının başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. 2. Kesinlik Kazanması. Hazırlanan imha listeleri, ilgili kurum ve kuruluşun en üst amirinin onayını müteakip kesinlik kazanır. 3. Tutanak Düzenlenmesi. İmha işlemi, iki nüsha tutanakla tespit edilir. Bu tutanak, ayıklama ve imha komisyonlarının başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. 4. Saklanması. İmha listeleri ve tutanakları, aidiyetleri göz önüne alınarak gruplandırılır. Nüshalardan birincisi birim, ikincisi kurum arşivinde muhafaza edilir. Listeler, denetime hazır vaziyette 10 yıl süre ile saklanır.
Hukuk
Arşiv ayıklama ve imha yönetmeliği nedir?
Asli hukuk ve özel hukuk arasındaki fark nedir?
Askerlik 2 kez tecil edilir mi?
Avukatlar savcıları denetleyebilir mi?
Askeri Polisler nerede görev yapar?
Askerlik borçlanması e-devlette görünür mü?
Askıya alınan iş sözleşmesi nasıl sonlandırılır?
Avukat mazeretli olursa tebligat kime yapılır?
Bakanlar Kurulu kararları nasıl yürürlüğe girer?
AİHS çevre hakkı ihlali nedir?
Avukatlara özel mail uzantısı nedir?
Astsubaylık başvurusu nasıl yapılır?
Askerlik kura tarihi ne zaman?
Banka hesabı neden bloke konulduğunu açıklamak zorunda mı?
Askerlik durum belgesi e-imza ile alınır mı?
Azami servis süresi kaç gündür?
Askerlikte doğu görevi nasıl belirlenir?
Az tehlikeli iş yerleri İSG hizmeti nasıl alınır?
Avukat tarafından temsil edilen kişiye ne ad verilir?
Ayıplı malda tüketicinin hakları nelerdir?
Askerlik tecil başvurusu e-devlette ne zaman görünür?
Avariz ve cizye vergisi ne demek?
Avukat UYAP şifresi nasıl alınır?
Asli kusurlu ölümlü kaza cezası kaç yıl?
Avcılık belgesi iptal edilirse ne olur?
Av tüfeği ruhsatı yenileme kaç yıl?
Arnavutköy'ün eski belediye başkanı kim?
Avam Kamarası kimlerden oluşur?
Astsubay lojmanları kimlere verilir?
ASKF'de disiplin cezası nasıl verilir?
Av. av. nasıl olunur?
Askerde harçlık nasıl hesaplanır?
Askerlik çürük raporu sicile işler mi?
Ağır ceza mahkemesi sorgulama nasıl yapılır?
Askeriye kimlik kartı resmi kimlik yerine geçer mi?
Avukatın en zor işi nedir?
Atatürk'ün hukuk inkılabı ile ilgili sözü nedir?
Açık semalar antlaşması nedir?
ASP kelepçe hangi polislerde var?
Atandıktan sonra göreve başlamazsak ne olur?