Belirtili isim tamlamalarında tamlanan ekleri şunlardır:
Tamlanan isim ünlü ile bitiyorsa, iyelik eki arasına "s" yardımcı ünsüzü (kaynaştırma harfi) girer. Örneğin: "masa lambası", "su kuyusu"
Ayrıca, tamlayanı bir zamir olan tamlamalar da belirtili isim tamlamasıdır ve bu tamlamalarda da tamlanan ek alır. Örnek: "benim saatim", "senin okulun"
Belirtisiz ve belirtili isim tamlamaları arasındaki temel farklar şunlardır: Belirtili tamlama: Tamlayan ve tamlanan ek alır. Tamlayan ilgi eki ("-ın /-in /-un /-ün") alır, tamlanan ise iyelik eki ("-ı /-i /-u /-ü") alır. Tamlanana sorulan "kimin, neyin?" sorularıyla tamlayan bulunabilir. Tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir ve araya başka sözcükler girebilir. Belirtisiz tamlama: Tamlayan ek almaz, tamlanan ise iyelik eki alır. Tamlayan ile tamlanan yer değiştiremez ve araya başka sözcük giremez. Genellikle tamlayan sonundaki "-ı, -i, -u, -ü" harfi kapatılarak okunduğunda iki sözcük arasındaki anlam bağı koparsa, bu bir belirtisiz tamlamadır. Örnekler: Belirtili tamlama: "uçağın motoru". Belirtisiz tamlama: "erik ağacı".
Tamlayan ve tamlanan arasına sıfat gibi başka türden sözcükler girebilir. Örnekler: "Ahmet’in mavi gömleği yeniymiş" cümlesinde "Ahmet’in" tamlayanının arasına "mavi" sıfatı girmiştir. "Erik ağaçlarının pembe, beyaz çiçekleri" tamlamasında "erik" tamlayanının arasına "pembe" ve "beyaz" sıfatları girmiştir. "Dağın sert kayalıkları" tamlamasında "dağın" tamlayanının arasına "sert" sıfatı girmiştir. "Suyun insanın içini rahatlatan sesi" tamlamasında "suyun" tamlayanının arasına "insanın içini rahatlatan" sıfat grubu girmiştir.
Tamlama ekleri iki ana gruba ayrılır: 1. İlgi (tamlayan) ekleri: Ünsüzle biten kelimelerden sonra: -ın, -in, -un, -ün. Ünlüyle biten kelimelerden sonra: -nın, -nin, -nun, -nün. Sadece "ben" ve "biz" zamirlerine eklendiğinde: -im. 2. İyelik (tamlanan) ekleri: -ı, -i, -u, -ü. -sı, -si, -su, -sü. Örnekler: "telefonun ekranı" (ilgi eki: "-un", iyelik eki: "-ı"); "okulun bahçesi" (ilgi eki: "-un", iyelik eki: "-i").
Belirtisiz isim tamlamasına örnek cümleler: Artık her evde misafir odası bulunmuyor. Bursa şeftalisi ayrı bir lezzete sahiptir. Yaz yağmuru düşer durur yüreğime. Köy evi. Çiçek bahçesi. Belirtili isim tamlamasına örnek cümleler: Babasının arabası hala kapının önünde duruyor. Televizyonun kumandası kaybetmişim. Evin salonu her yerden daha temizdir. Ali’nin bisikleti. Dedenin hikayesi. İsim tamlaması örnekleri hakkında daha fazla bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir: tr.wikipedia.org; turkedebiyati.org; haberturk.com.
Hayır, tamlama içinde tamlayan ile tamlanan yer değiştirdiğinde virgül kullanılmaz. İsim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına başka türden sözcükler girebilir, ancak bu durumda da virgül kullanılmaz.
Belirtili isim tamlaması örnekleri: Kitabın kapağı; Çocukların kıyafetleri; Üzümün çöpü; Aşkın büyüsü; Uçağın motoru; Okulun müdürü; Ali’nin defteri; Bilgisayarın kablosu; Öğrencilerin birkaçı. Belirtili isim tamlamasında, hem tamlayan hem de tamlanan ek alır; tamlayan ilgi eki, tamlanan ise iyelik eki alır.
Tamlayan ve tamlanan bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. İsim tamlaması ise: Tamlayan, ilgi eklerini (-ın, -in, -un, -ün) alır. Tamlanan, iyelik eklerini (-ı, -i, -u, -ü) alır. Belirtili isim tamlamasında hem tamlayan hem de tamlanan ek alır. Belirtisiz isim tamlamasında sadece tamlanan ek alır. 2. Sıfat tamlaması ise: Tamlayan, sıfattır ve genellikle ismin önüne gelir. Tamlanan, isimdir. Örnekler: İsim tamlaması: "telefonun ekranı". Sıfat tamlaması: "rengarenk ışıklar".
Blog
Belirtili tamlamada tamlanan ekleri nelerdir?
Baba kelimesinin kökeni nedir?
Barış ismi ile uyumlu isimler nelerdir?
Baraj ne anlama gelir?
Biraz basit mi türemiş mi birleşik mi?
Ağız ve lehçe arasındaki farklar nelerdir?
Ağzının içine bakmak deyimi ne demek?
Bir işi yapmak ve yerine getirmek arasındaki fark nedir?
Basit ve birleşik cümle nedir?
BKÖ ne demek?
Bayan kime denir?
Baldızın kızı neden baldız sayılır?
Balıkçılık için hangi çanta kullanılır?
Bkz. neden kullanılır örnek?
BG hangi ülke kısaltması?
Baytar ve hekim eş anlamlı mı?
Bacanaklı akraba ne demek?
Bay bay yerine ne kullanılır?
Birini tanımlamak için hangi kelimeler kullanılır?
Bağlaçtan sonra virgül ne zaman konur?
B2 ve B1 seviyesi İngilizce nedir?
Bir yere ayak basmak deyim mi?
Başat ve dominant aynı mı?
Bahçe dubleks ile çatı dubleks arasındaki fark nedir?
Belçika Flamanca ve Fransızca biliyor mu?
Back yapmak ne demek?
BAE ne anlama gelir?
Belarus hangi dili konuşuyor?
Belki de acaba ne demek?
Bina ve yapı arasındaki fark nedir?
Beyaz Kanatli Vampir kaç yaş için uygundur?
Biblo ve bibliyografi ne demek?
Birinin nezdinde olmak ne demek?
Been nasıl kullanılır örnek cümleler?
Blend ne anlama gelir?
Balık burcu olan ünlüler kimlerdir?
Babil Nargile Takımı kaliteli mi?
Barış Alper Yılmaz'ın boyu kaç?
Ağız ve şive aynı şey mi?
Bambi yatak baza başlık kaç yıl garantili?